|
|
OCHMATÓW
|
Bracławskie (I RP) - HUMAŃ
mapa 1:75 000 |
Miejscowość na północ od Humania, przy drodze do Białej Cerkwi, miejsce dwóch ważnych zwycięstw wojsk Rzeczypospolitej w połowie XVII wieku.
30 stycznia 1644 roku hetman wielki koronny Stanisław Koniecpolski i książę Jeremi Wiśniowiecki pokonali w bitwie pod Ochmatowem 30-tysięczną ordę Tatarów, dowodzoną przez Omar Agę i beja perekopskiego Tohaja (Tuhaj beja).
Orda zaatakowała 3 stycznia 1644 roku. Polacy spodziewali się ataku i przygotowali zasadzkę. Odwrót Tatarów podczas bitwy rychło przemienił się w ucieczkę. Tatarów rozgromiono, wielu wzięto do niewoli, wielu wycięto. Jak napisał Albrycht Radziwiłł pierwszy raz rozgromiono Tatarów na samym początku ich ataku, najdalej w historii zapuszczono się, ścigając ich i wzięto najwięcej jeńców w historii.
10 lat później, po umowie kozacko-moskiewskiej, oddającej Ukrainę pod władanie cara, ogłoszonej w Perejesławiu (1654) do Kijowa przybyło 3-tys. wojsko moskiewskie, które rozpoczęło budowę umocnień.
Wieści o nadciąganiu wojsk polskich spowodowało wyruszenie armii kozacko-rosyjskiej pod wodzą wojewody carskiego Buturlina i Chmielnickiego.
Od 29 stycznia do 1 lutego 1655 roku, w zaciekłej, 4-dniowej bitwie koło Ochmatowa wojska Rzeczypospolitej (ok. 20 tys.), dowodzone przez przez hetmana polnego koronnego Stanisława Lanckorońskiego i oboźnego koronnego Stefana Czarnieckiego, wspomagane przez Tatarów krymskich (15 tys.), rozbiły 50 tysięczną armię carsko-kozacką dowodzoną przez Chmielnickiego i W. Buturlina.
Z powodu silnych mrozów polskie wojska musiały się wycofać i zwycięstwo nie zostało wykorzystane.