fot. Miasto Viljandi
|
fot. Miasto Viljandi |
|
fot. Miasto Viljandi |
Osada wzmian-kowana (1154) przez arabskiego geografa Abu-Abdallaha-Muhammada al-Idrisi, jako Falamus.
Miasto i twierdza zbudowane przez Zakon Kawalerów Mieczowych. W 1365 był tu ratyfikowany pokój po wojnie Duńczykow ze Związkiem Hanzeatyckim.
W 1405 wraz z pobliską Parnawą, Wenden, Kokenhauzen i Lemsal Felin stał się członkiem Hanzy.
W połowie XV wieku Felin liczył więcej mieszkańców od Rygi.
1 marca 1481 miasto i zamek zdobyły na krótko wojska moskiewsko-nowogrodzkaie Iwana III Srogiego.
W 1560 z sąsiednim Marienburgiem zniszczony przez wojska moskiewskie kniazia Kurbskiego.
W 1600 roku został zajęty rzez wojska szwedzkie Karola Sudermańskiego. 25 marca 1602 roku 4-tysięczne wojska Rzeczpospolitej hetmana Jana Zamoyskiego obległy zamek w Felinie. Podczas jednego ze szturmów śmiertlenie ranny został dowodzący piechotą, wielce zasłużony dla Rzplitej Jerzy Farensbach, wojewoda wendeński od 1598 przywódca stronnictwa polskiego w Inflantach. Konającego próbował ratować na własnych barkach późniejszy hetman Stanisław Żółkiewski. 17 maja 1602 roku polsko-litewskie wojska odzyskały Felin.
|
rys. Genealogia dynastyczna |
W czasie wojny Batorego z Gdańskiem przybył do Gdańska z duńskimi posiłkami i objął naczelne dowództwo sił gdańskich. W 1579 w imieniu duńskiego Fryderyka II odbył poselstwo do Batorego, nie porzucając służby duńskiej zaciągnął się na wojnę o odzyskanie Inflant z rąk moskiewskich. Uczestniczył w zdobyciu Wieliża (1580), odznaczył się pod Wielkimi Łukami.
Podczas zatargu Batorego z Danią o Piltyń Farensbach jako namiestnik Ozylii odmówił posiłków duńskiej załodze Piltyna, starając się doprowadzić do kompromisu, za co Fryderyk II pozbawił go namiestnictwa Ozylii.
Od 1583 lojalny poddany Rzeczypospolitej, prezydent wendeński (od 1598 w związku z reformą administracji - wojewoda), tzw. hetman inflancki (dowódca inflanckiej służby ziemskiej). W czasie bezkrólewia Farensbach dowodził piechotą niemiecką przy obronie Krakowa przeciw arcyksięciu Maksymilianowi Habsburgowi. Dowodził (pod hetmanem Janem Zamoyskim) rajtarią w zwycięskiej bitwie pod Byczyną z armią Maksymiliana, za co otrzymał od nowego kola liczne uposażenia m.in. zamki Taurus (Tarwas) i Karkus.
Stanął na czele wyprawy (1598) Zygmunta III do Szwecji. Jako dowódca obrony Inflant (1600-1602) prowadził walkę z oddzialami piechoty szwedzkiej i prowadząc generalny szturm na Rygę (wrzesień 1601). We współpracy z idącym na odsiecz Zamoyskim, rozpoczął działania zaczepne. Zginął podczas oblężenia Felina (1602), prowadząc do szturmu piechotę. Choć nigdy nie nauczył się polskiego był jednym z wybitniejszych przedstawicieli staropolskiej sztuki wojennej.
Zniszczone w wojnach inflanckich miasto, ktore dwukrotnie jeszcze pustoszył ogień (1682,1765) nigdy nie odzyskało dawnej świetności. Król szwedzki Gustaw II Adolf nadał Felin z zamkiem zbudowanym przez Polaków Jakubowi de la Gardie, którego syn(?) Magnus w 1665 dowodził armią szwedzką atakującą Litwę podczas "potopu".
Po zajęciu (1710) przez 200 lat okupowany przez Rosję, a od 1940-1991 przez Związek Sowiecki.
Od 1918-40 i od 1991 w niepodległej Estonii.
Miasto dało prawdopodobnie nazwę dzielnicy na wschodzie Lublina.
 | ||
 |
| |
