Panorama miasta, widok z pocz.XX wieku
www.mockus.us

Murowany kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (1610) fundacji króla Zygmunta III Wazy, został przebudowany w latach 1852-62. www.is.lt

Pokaż na mapie
 Wileńskie
 I Rzeczpospolita
 JEZIOROSY
łot. Zarasai, niem. Osersee, Ezeriunai, ros. Nowoaleksandrowsk

Miejscowość nad jeziorami Ossą i Osidą i wypływająca z niego rzeką Owilką przy drodze z Kowna (175 km) do Dyneburga (24 km).

Jeziorosy należały do powiatu brasławskiego województwa wileńskiego I Rzeczypospolitej, tuż przy granicy z woj.inflanckim (Inflanty Polskie).

Podczas powstania listopadowego na początku kwietnia 1831 roku oddział Emilii Plater zajął Jeziorosy, wpisując akt powstania do akt grodzkich.

Po nieudanej próbie opanowania Dyneburga i zaciętych walkach pod Ucianami i Oniksztami oddział uległ jednak rozproszeniu.

W 1836 roku władze carskie zmieniły nazwę miasta na Nowoaleksandrowsk, na pamiątkę cara i samozwańczego króla polskiego Aleksandra, ojca ówczesnego cara Mikołaja I. W 1842 utworzono tu - w miejsce dawnego powiatu brasławskiego - osobny powiat guberni kowieńskiej.

Usytuowanie miasta przy nowo zbudowanej linii kolejowej Wilno-Dyneburg przyspieszyło rozwój Jezioros. W 1880 roku liczyły 6,5 tys. mieszkańców, w tym 50% Żydów i 30% Polaków.

W latach 1918-40 i od 1991 roku na terenie niepodległej Litwy. W 1992 roku powstało tu koło Związku Polakow na Litwie, założone w Turmoncie przez Stanisławę Wejkszo (+1998), reaktywowane (2000) przez Weronikę Bogdanowicz. W 2002 roku został zarejestrowany Jezioroski Oddział ZPL. 24 lipca 2004 roku w Jeziorosach odbył się pierwszy Festyn Kultury Polskiej z udziałem zespołów z Wileńszczyzny, Polski i Łotwy.

Więcej zdjęć:
Polskie groby w Jeziorosach


Wydrukuj stronę