Ruiny zamku w Piltyniu
Ruiny zamku w Piltyniu
Ruiny zamku w Piltyniu
Ruiny zamku w Piltyniu
Zamki Łotwy
Pokaż na mapie
 Kurlandia
 I Rzeczpospolita
 Powiat Piltyński
 PILTYŃ
łot. Piltene, niem. Pilten ros.Pelteń

Najbardziej na północ wysunięty powiat I Rzeczypospolitej.
Gród nad rzeką Wenta, wzmiankowany 1295, Biskup kurlandzki Burchard zbudowal tu zamek (1309). Piltyń obronił się przed najazdem litewskim (1329), uległ jednak zniszczeniu.

Od 1335 Piltyń stał się siedzibą biskupów kurlandzkich, a następnie kapituły, archiwum i biblioteki.

Herb Piltynia w Rzeczpospolitej

W 1557 roku miasto uzyskało prawa miejskie i herb. 20 maja 1560 (1559?) ostatni biskup kurlandzki Johann von Muenhausen, przechodząc na luteranizm sprzedał miasto królowi Danii, który przekazał je swemu bratu księciu Magnusowi Herzog von Holstein. Po jego śmierci (1583) przyłączono to terytorium do Księstwa Inflanckiego jako Ziemię Piltyńską.

Podczas zatargu Batorego z Danią o Piltyń, Jerzy Farensbach jako namiestnik Ozylii odmówił posiłków duńskiej załodze Piltyna, starając się doprowadzić do kompromisu, za co król duński Fryderyk II pozbawił go namiestnictwa Ozylii.

Dania zrezygnowała ze swych pretensji do zwierzchnictwa nad Piltyniem 20 kwietnia 1585 roku po otrzymaniu sowitego wynagrodzenia od Rzplitej.

Ziemię piltyńską dzierżawił przez jakiś czas margrabia brandenburski Jerzy Fryderyk.

28 października 1611 Piltyń został formalnie przyłączony do Rzplitej - na blisko dwa stulecia, jako stolica powiatu w województwie inflanckim, od którego był oddzielony księstwem Kurlandii - lennem Rzeczpospolitej. Godnośc starostów piltyńskich była związana z rodem von Maydell. 9 maja 1617 Piltyń kupili biskupi kurlandzccy.

W okresie "potopu" Rzeczpospolita oddała (1656) powiat piltyński w zastaw (do 1717) rezydującym w Mitawie książętom Kurlandii z rodu Kettlerów. Starostą był w tym okresie m.in. Mikołaj Blumberk (1686).

Po uznaniu przez Rzeczpospolitą w traktacie oliwskim zagarnięcia Inflant (1660) przez Szwecję, pozostały po dawnym województwie inflanckim powiat piltyński stał się obok polskich lenn - księstw Kurlandii i Semigalii osobną jednostką administracyjną Rzplitej.

W latach 1701-1709 zajęty przez Szwedów podczas III wojny północnej. Zamek został rozebrany przez mieszczan (1750), którzy materiał wykorzystali na odbudowę miasta po pożarze, do dziś pozostały jedynie ruiny.

Od 1795 w Rosji carskiej, która wkrótce likwiduje autonomię tych ziem.

Od czerwca do listopada 1812 zajęte przez Napoleona, ktory utworzył księstwo Kurlandii, Semigalii i Piltynia pod francusko-saskim protektoratem.

Dziś liczący ponad 1000 mieszkańców jest jednym z najmniejszych miast niepodległej Łotwy.

Więcej informacji:
Historia Piltynia (po angielsku)
Historia Piltynia (po rosyjsku)


Wydrukuj stronę