Panorama Mohylowa Podolskiego
Mohylów nad Dniestrem, Cerkiew unicka p.w. św. Paraskewy (1775)
Fot. www.mateusz.pl
Pokaż na mapie
 Podole
 I Rzeczpospolita
 Podolskie

 MOHYLÓW NAD DNIESTREM
ukr. МОГИЛiВ-ПОДiЛЬСЬКИЙ, Mohyliv-Podilskyi, Mohilev-Podolskij,


Podolskie (I RP),
Mohylów Podolski
 mapa 1:75 000 
PN -  ZACH
Bryczany, Łarga, Romanowce

PN -  WSCH
Kozłowo, Mohylów Podolski

Miejscowość na lewym brzegu Dniestra, u podnóża wysokiej góry, założona (1595) przez Stefana Potockiego, wojewodę bracławskiego, który zbudował tu zamek. Nazwał ją na cześć teścia - hospodara mołdawskiego Michaiła Mohyły - Mohylewem nad Dniestrem (od XX wieku Mohylew Podolski). Leżący na szlaku handlowym z Mołdawii Mohylew szybko się rozwijał. Wnet powstała kolonia ormiańska.

Tu mieściła się główna kwatera hetmana Stanisława Żółkiewskiego, gromadzącego swe wojska przed wyprawę pod Cecorą (1620) Latem 1621 roku pod Mohylewem doszło do starć oddziałów kozackich, wiernych Rzeczypospolitej po dwdozą J. Brodawki z oddzialami tureckimi armii Selima III.

W 1648 roku opanowany przez Kozaków Iwana Gonty i Maksyma Żeleźniaka.

Po kapitulacji Kamieńca i traktacie w Buczaczu (1672) został przyłączony do Turcji. Do Rzeczpospolitej powrócił po zawarciu pokoju w Karłowicach (1699).

W 1768 roku opanowany i zrabowany przez oddziały hajdamackie Maksyma Żeleźniaka.

W końcu XVIII w. Mohylew był jednym z większych miast na Podolu - liczył ponad 1100 domów (1776).

W III rozbiorze Polski został zagrabiony przez Rosję i do Rzeczpospolitej już nie powrócił.

Skarb carski wykupił miasto (1806) od Potockich za ponad 500 tys. rubli.

W drugiej połowie XIX wieku budowa linii kolejowej (1881) i szybki rozwój przemysłu spowodowały potrojenie liczby mieszkańców w ciągu trzydziestu lat - z 10 tys. (1864) do ponad 32 tys. (1896). Pod koniec XIX w. połowę ludności stanowili Żydzi, Polaków było 4 tysiące, Ormian około 500.

W mieście zachowały się murowany sobór św. Mikołaja (1754) przebudowany (1885) zamieniony przez Sowietów na muzeum krajoznawcze, barokowa, drewniana cerkiew Św. Paraskewy (1775) z dzwonnicą oraz klasycystyczna cerkiew św. Grzegorza (1808-19).

Od 1991 roku miejscowość w rejonie niemirowskim w obwodzie winnickim niepodległej Ukrainy.


Wydrukuj stronę