Panorama Czerkas od strony Dniepru, XIX-wieczny rysunek z Tygodnika Ilustrowanego, 1861 rok
Dniepr pod Czerkasami isv.by.ru
Kościół w Czerkasach
Pokaż na mapie
 Kijowskie
 I Rzeczpospolita
 Ukraina prawobrzeżna

 CZERKASY
ukr. ЧЕРКАСИ, Cherkasy Čierkassy

Port na prawym brzegu Dniepru, 240 kilometrów od Kijowa, założony w końcu XIII wieku, pierwszy raz wspomniany w 1384 roku, jako należący do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od końca XV wieku zamek czerkaski stanowił ważny punkt oporu przeciw najazdom tatarskim.

Postanowieniem Unii Lubelskiej (1569) Czerkasy przyłączono do Korony jako siedzibę powiatu .

Czerkasy

Czerkasy

Czerkasy

Czerkasy

Król Stefan Batory ustanawiając rejestr kozaków, służących z bronią w ręku Rzeczypospolitej, nadał im ziemie pod Czerkasami i Baturynem.

Po bitwach nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem (1648) Czerkasy zajęli Kozacy. Chmielnicki, wciąż podkreślający swą lojalność wobec polskiego króla napisał tu 6 czerwca 1648 roku pierwszy list do cara Aleksego z prośbą o przyłączenie Ukrainy do Rosji (kopia pisma znajduje się dzisiaj w miejscowym muzeum). Czerkasy zostały wówczas siedzibą pułku kozackiego. Po wojnach kozackich miasto powróciło do Rzeczypospolitej.

Zdobyte przez oddziały hajdamaków Maksyma Żeleźniaka (maj 1768) było jednym z centrów tzw. koliwszczyzny.

Czerkasy

Czerkasy

Czerkasy

Czerkasy

Miastem, które już nigdy do Rzeczypospolitej nie wróciło, zawładnęła (1793) w II rozbiorze Rosja.

Od 1991 roku miasto obwodowe (wojewódzkie) niepodległej Ukrainy, liczące 310 tys. mieszkańców.

Czerkasy

Czerkasy

Czerkasy

Czerkasy





Hetman wielki, który z początku niewiele sobie z całej sprawy robił, przysunął się teraz z wojskiem do Czerkas; wysunięte placówki wojsk koronnych dochodziły aż do Czehryna, a to głównie, by zbiegostwo powstrzymać. Kozacy bowiem grodowi i czerń masami poczęli na Sicz uciekać. Szlachta kupiła się po miastach. Mówiono, że pospolite ruszenie ma być w południowych województwach ogłoszone. Niektórzy też i nie czekając na wici odsyłali żony i dzieci do zamków, a sami ciągnęli pod Czerkasy. Nieszczęsna Ukraina rozdzieliła się na dwie połowy: jedna śpieszyła na Sicz, druga do obozu koronnego; jedna opowiadała się przy istniejącym porządku rzeczy, druga przy dzikiej swobodzie; jedna pragnęła zachować to, co było owocem wiekowej pracy, druga pragnęła jej owo dobro odjąć. Obie wkrótce miały bratnie ręce we własnych wnętrznościach ubroczyć.

Henryk Sienkiewicz,
Ogniem i Mieczem
tom I, rozdział 8



Wydrukuj stronę