Zamek Giełgudów - Giełgudyszki
Zamek Giełgudów
rys. z "Tygodnika Ilustrowanego", 1862 rok
Zamek Giełgudów, rysunek Napoleona Ordy
Zamek Giełgudów, rysunek Napoleona Ordy z XIX wieku
Zamek Giełgudów, rysunek Napoleona Ordy
Zamek Giełgudów, fragment rysunku Napoleona Ordy (ok.1880)

 Księstwo
 Żmudzkie
 I Rzeczpospolita GIEŁGUDYSZKI
(GIEŁGUDÓW)

Miejscowość nad Niemnem pomiędzy Raudanami i Wieloną a Jurborkiem, 40 kilometrów na północ od Mariampola.

W końcu XIV wieku wielki mistrz krzyżacki Ulrich von Jungingen († 1410) wzniósł tu na prawym brzegu Niemna potężną twierdzę Königsburg z czterema basztami w narożach.

Wraz z cała Żmudzią miejscowość powróciła do wspólnego państwa polsko-litewskiego po pokoju toruńskim, kończącym Wielką Wojnę (1411).

W 1585 roku wzniesiono tu kościół fundacji Czartoryskiej.

Następnie miejscowość należała do rodziny Eperjeszów (Eperies). Gdy w 1686 roku przeszła w posiadanie rodu Giełgudów, okoliczna ludnośc nazwała je Giełgudyszkami - dolnymi (na lewym brzegu Niemna) i górnymi - czyli Giełgudowem (zamek na prawym brzegu rzeki)

W Giełgudyszkach dolnych zbudowano w XVIII wieku pałac w otoczeniu wspaniałego, leśnego parku krajobrazowego.

Za rządów pruskich przeszły na własność niemieckiej rodziny, baronów Keidlów, którzy zaprowadzili tu gospodarstwo rolne, z dwudziestoma folwarkami. Gustaw Keidel (Keudell) zbudował znaną fabrykę serów "keidlowskich". Później w Giełgudyszkach rozwinięto wielką hodowlę koni.

Położone pod zaborami blisko granicy z Prusami, w 1880 roku Giełgudyszki liczyły 400 mieszkańców.

Keidlowie sprzedali swe dobra (1894) spółce ziemian litewskich, od ktorych nabyła je rodzina Komarów. Dobra w Giełgudyszkach należały wówczas do jednych z większych na ziemiach polskich.

Więcej informacji:

Zygmunt Gloger, Dolinami rzek, W 27 lat później. (Dzienniczek podróży po Niemnie od Kowna do Jurborga)


Wydrukuj stronę