Trockie
 I Rzeczpospolita
   MERECZ

Miejscowość przy ujściu Mereczanki do Niemna u stóp stromej góry, na której stał kiedyś litewski zamek, znany Krzyżakom (1377) pod nazwą Merkenpille.

Ulubione miejsce polowań wielkich książąt litewskich i polskich królów. Tutaj Władysław Jagiełło nadał Wilna nowe prawa miejskie (1377) i przywleje dla mieszczan W 1418 roku Jagiełło obchodził w Mereczu uroczyście święta Bożego Narodzenia W 1421 przyjmował tu posłów czeskich, ofiarowujących Jagielle (ewentualnie Witoldowi) czeską koronę.

Na górze rozbudowano zamek, nazywany później "zamkiem królowej Bony". W XIX wieku wśród jego ruin znaleziono monety z czasów Zygmunta Augusta.

20 maja 1648 zmarł w Mereczu, po wysiłku podczas polowania, król Władysław IV Waza.

23 września 1793 roku ostatni sejm Rzeczypospolitej w Grodnie, zatwierdzający drugi rozbiór Polski uczynil Merecz stolicą województwa. Taki stan rzeczy przetrwał zaledwie półtora roku do III rozbioru (1795), gdy Merecz zagarnęła Rosja.

W XIX wieku była to według opisu Zygmunta Glogera licha mieścina: "W głębokim piasku na ulicach Merecza grzęzną wozy" - pisał. Tędy biegła granica celna między Królestwem i Cesarstwem Rosyjskim - stąd okolice Merecza służyły jako miejsce przemytu wódki.

Dawny klasztor,rozebrano w połowie XIX wieku na cegłę. Zachował się jeszcze piękny, gotycki, czerwony kościół parafialny, fundacji Władysława Jagiełły. W dawnym ratuszu, otoczonym dokoła pustemi ramnicami, urządzono cerkiew.

Przy drodze do Turgiel znajdował się neogotycki pałac Oktawiusza Choiseul- Gouffiera. Do dzisiaj zachowała się 14- metrowa murowana kaplica (poł.XIX w.) z Chrystusem dźwigającym krzyż.

Zygmunt. Gloger, Dolinami rzek Niemen. W 27 lat później. (Dzienniczek podróży po Niemnie od Kowna do Jurborga).


Wydrukuj stronę