Miejscowość przy ujściu rzeczki Żegeny do Niewiaży, 130 kilometrow od Kowna, stolica historycznej Ziemi Upickiej.

Pierwszy raz wspomniany w przywileju króla Aleksandra Jagiellończyka z 7 września 1503 roku.

Tzw. Stary Poniewież, położony na prawym brzegu Niewiaży był siedzibą sądów powiatowych przeniesionych tu (1565-66) z Upity. Żyło tu wówczas około 350 osób.

Nowy Poniewież - na lewym brzegu rzeki połączony ze starym mostem (1614) był faktyczną siedzibą (od 1614) starostwa upickiego. Pierwszym starostą rezydującym w Poniewieżu był Jarosz Wołowicz. Tu odbywały się sejmiki powiatu upickiego, jednego z czterech w województwie trockim.

Niedaleko Poniewieża, nad rzeką Niewiażą Wincenty Gosiewski, hetman polny litewski rozbił (1656) wojska szwedzkie, co umożliwiło odzyskanie Birż.

Podczas III wojny północnej w pobliżu miasta doszło do potyczki (1704) wojsk polskich ze Szwedami.

W XVIII w. pijarzy wybudowali tu kościół p.w. św. Trójcy i klasztor. W 1727 roku utworzyli szkołę gimnazjalną.

Stary i Nowy Poniewież zostały połączone (1782), gdy z polecenia kanonika katedry wileńskiej, ks. Mikołaja Tyszkiewicza wycięto las, oddzielający je od siebie. Na tym terenie wybudowano drewniany kościół p.w. św. Piotra i Pawła oraz osadę zwaną Mikołajewem.

W latach 1791-92 zostały zatwierdzone prawa miejskie Poniewieża.

Blisko dwa wieki Poniewież pełnił rolę faktycznej siedziby starostwa upickiego. Formalnie dopiero po zagarnięciu miasta (1795) przez Rosję w III rozbiorze Rzeczypospolitej został stolicą powiatu, choć dopiero w 1842 roku zmienił on nazwę z upickiego na poniewieski.

W 1811 roku rząd carski wykupił miasto.

Podczas powstania listopadowego, 30 marca 1831 roku Poniewież został na krótko wyzwolony przez oddział powstańczy Truszkowskiego i Przeciszewskiego.

5 lipca 1831 roku gen. Dembiński idąc z Wiłkomierza stoczył pod miastem walkę z Rosjanami, a 13 lipca 1831 roku powstańcy ponownie zdobyli miasto.

W drugiej połowie XIX wieku miasto szybko rozwijało się dzięki położeniu przy linii kolejowej z Lipawy (243 km) -do Romnów na Zadnieprzu.

W 1857 roku mieszkało 6 tysięcy osób, w 1880 roku 8 tysięcy. Odbudowany po wielkim pożarze (1881) Poniewież liczył wkrótce już 18,1 tys. mieszkańców (1890). Miasto znane było z produkcji maki. - pracowało tu 6 młynów.

Po przyłączeniu do niepiodleglej Litwy (1918) Poniewież liczył (1923) 19,2 tys. mieszkańców w tym - wg danych litewskich 53% Litwinów. Polacy - jak na całej Litwie mieli bardzo utrudniany dostęp do szkół w polskim językiem.

15 czerwca 1940 roku miasto zajęły wojska sowieckie. Wkrótce Sowieci rozpoczęli terror wobec ludności polskiej i litewskiej, dokonując aresztowań, wywózek i rozstrzeliwań w pobliżu cukrowni.

Podczas okupacji niemieckiej (26.VI.1941-44) zginęło ponad 8 tys. mieszkańców Poniewieża, w tym prawie wszyscy mieszkający tu Żydzi.

Od 1990 roku piąte co do wielkości miasto niepodległej Litwy, liczące 130 tys. mieszkańców.