Preny,kościół p.w. Objawienia Pańskiego
Kościół p.w. Objawienia Pańskiego w Prenach
fot. Elżbieta Bulińska
Preny, kościół p.w. Objawienia Pańskiego
Preny, kościół p.w. Objawienia Pańskiego
fot. Elżbieta Bulińska
Niemen w Prenach
Niemen w Prenach
fot. Elżbieta Bulińska

 Trockie
 I Rzeczpospolita
 PRENY
lit. Prenai

Miejscowość w pięknej dolinie nad Niemnem, niedaleko ujścia doń, rzeczki Drobingi. Litewskie słowo "prenai" oznacza strażnicę.

Osada, powstała w XVI wieku przy istniejącym tu wcześniej dworze, uzyskała (1609) prawa miejskie magdeburskie od króla Zygmunta III Wazy.

Król Władysław IV nadał starostwo preńskie, Butlerowi, dworzaninowi swego brata - królewicza Jana Kazimierza.

Butler został przez Francuzów uwięziony podczas podróży z królewiczem do Hiszpanii. Po powrocie do Polski zbudował (wzorowaną na francuskim zamku Cisteron, gdzie był więziony) rezydencję i otoczył ją wielkim sadem owocowym.

Od zamku (zrównanego póżniej z ziemią) prowadził szeroki gościniec do Trok i Wilna.

Fundatorem pierwszego kościoła był król Michał Korybut Wiśniowiecki. Obecny kościół (1750), przebudowany (1850) to dwuwieżowa, drewniana budowla z barokowymi hełmami.

W XVII w: powstała w Prenach fabryka papieru, jedna z większych w Wielkim Księstwie Litewskim.

Po zagrabieniu w III rozbiorze (1795) przez Rosję carską miasto już nie powróciło do Rzeczypospolitej.

W mieście zachował się drewniany jednowieżowy zbór ewangelicki (1844).

W XIX wieku Preny były największą miejscowością nad Niemnem pomiędzy Grodnem i Kownem.

W okresie międzywojennym i od 1991 roku Preny należą do niepodległej Litwy.

Więcej informacji:

Zygmunt Gloger, Dolinami rzek, W 27 lat później. (Dzienniczek podróży po Niemnie od Kowna do Jurborga).


Wydrukuj stronę