Góra Krzyży pod Szawlami
Góra Krzyży pod Szawlami Fot. Buzar
Emilia Plater 
w potyczce pod Szawlami (1831)
obraz Wojciecha Kossaka
Emilia Plater w potyczce pod Szawlami (1831)
obraz Wojciecha Kossaka
Kościół p.w. św. Piotra i Pawła w Szawlach, rys,Napoleona Ordy
Kościół p.w. św. Piotra i Pawła w Szawlach,
XIX-wieczny rysunek Napoleona Ordy
Szawle,widok z początku XX wieku
Szawle,
widok z początku XX wieku
Szawle po zniszczeniach w I wojnie światowej (1918)
Szawle po zniszczeniach
w I wojnie światowej (1918)
Szawle, kościół p.w. św. Piotra i Pawła
Kościół p.w. św. Piotra i Pawła w Szawlach
fot. Elżbieta Bulińska

Renesansowy kościół (obecnie katedra) Św. Piotra i Pawła (1594-1625), przebudowany w XIX w., odbudowany po wojnie (1951-53), jeden z największych kościołów na Litwie, z 70-metrową wieżą. Wewnątrz znajdują się organy pochodzące z kościoła św. Trójcy w Kownie.

Kościół p.w. św. Piotra i Pawła w Szawlach

fot. Elżbieta Bulińska
Szawle,Góra Krzyży
Góra Krzyży pod Szawlami Fot. Buzar

 Księstwo
 Żmudzkie
 I Rzeczpospolita
 SZAWLE
lit. Šcopy;iauliai, ros. Sziaulaj

Miejscowość na Pojezierzu Żmudzkim, miejsce zwycięstwa (1236) Żmudzinów nad rycerzami Zakonu Kawalerów Mieczowych.

Ponownie wzmiankowane w 1524 roku Szawle uzyskały prawa miejskie (1569) z nadania króla Zygmunta Augusta.

Szawle zostały zamienione (1589) na ekonomię królewską, z której cały dochód szedł na utrzymanie króla. Ekonomia szawelska należała do największych w Wielkim Księstwie Litewskim i przetrwała do III rozbioru (1795).

Tutaj rozpoczęło się powstanie kościuszkowskie (1794) na Litwie. Miasto walczyło również w powstaniu listopadowym i styczniowym.

10 km na północ od Szawli znajduje się słynna Góra Krzyży. Tradycja stawiania krzyży w tym miejscu sięga tu prawdopodobnie XV w., kiedy to po przyjęciu chrztu przez Żmudzinów (1430) została zbudowana kapliczka i postawiony wielki krzyż na górze. Na masową skalę krzyże zaczęto przynosić po powstaniach listopadowym i styczniowym w hołdzie poległym, zesłanym na Syberię i innym ofiarom carskich prześladowań.

W okresie sowieckim próbowano wielokrotnie zniszczyć to miejsce. Na wiosnę 1961 pod eskortą sowieckih żołnierzy, za pomocą ciżękietgo sprzętu budowlanego rozpoczęto systematyczne niszczenie, niszcząc drewniane krzyże i wywożąc na złom metalowe. Sowieci nadali dewastacji pseudonaukowe pozory "przywrócenia" 'historycznego wyglądu' kurhanu. Krzyże wciąż jednak stawiano na nowo.

Od stycznia 2006 roku na lotnisku pod Szawlami przez kwartał stacjonować będą polskie samoloty myśliwskie, strzegące w ramach zobowiązań sojuszniczych Paktu Północnoatlantyckiego NATO przestrzeni powietrznej nad państwa bałtyckimi (Litwa, Łotwa i Estonia nie mają własnych samolotów bojowych).
Przez 24 godziny na dobę dyżurna para polskich myśliwców będzie czekała na lotnisku w gotowości do natychmiastowego startu. Dwa samoloty pozostaną w rezerwie. Podobną misję pełnią na przemian także inne państwa NATO.

Więcej informacji:

Opis zabytków

Aleksander Srebrakowski, Góra Krzyży pod Szawłami na Litwie


Wydrukuj stronę