|
|
obraz Wojciecha Kossaka |
XIX-wieczny rysunek Napoleona Ordy |
|
widok z początku XX wieku |
w I wojnie światowej (1918) |
fot. Elżbieta Bulińska Renesansowy kościół (obecnie katedra) Św. Piotra i Pawła (1594-1625), przebudowany w XIX w., odbudowany po wojnie (1951-53), jeden z największych kościołów na Litwie, z 70-metrową wieżą. Wewnątrz znajdują się organy pochodzące z kościoła św. Trójcy w Kownie. |
fot. Elżbieta Bulińska |
|
Miejscowość na Pojezierzu Żmudzkim, miejsce zwycięstwa (1236) Żmudzinów nad rycerzami Zakonu Kawalerów Mieczowych.
Ponownie wzmiankowane w 1524 roku Szawle uzyskały prawa miejskie (1569) z nadania króla Zygmunta Augusta.
Szawle zostały zamienione (1589) na ekonomię królewską, z której cały dochód szedł na utrzymanie króla. Ekonomia szawelska należała do największych w Wielkim Księstwie Litewskim i przetrwała do III rozbioru (1795).
Tutaj rozpoczęło się powstanie kościuszkowskie (1794) na Litwie. Miasto walczyło również w powstaniu listopadowym i styczniowym.
10 km na północ od Szawli znajduje się słynna Góra Krzyży. Tradycja stawiania krzyży w tym miejscu sięga tu prawdopodobnie XV w., kiedy to po przyjęciu chrztu przez Żmudzinów (1430) została zbudowana kapliczka i postawiony wielki krzyż na górze. Na masową skalę krzyże zaczęto przynosić po powstaniach listopadowym i styczniowym w hołdzie poległym, zesłanym na Syberię i innym ofiarom carskich prześladowań.
W okresie sowieckim próbowano wielokrotnie zniszczyć to miejsce. Na wiosnę 1961 pod eskortą sowieckih żołnierzy, za pomocą ciżękietgo sprzętu budowlanego rozpoczęto systematyczne niszczenie, niszcząc drewniane krzyże i wywożąc na złom metalowe. Sowieci nadali dewastacji pseudonaukowe pozory "przywrócenia" 'historycznego wyglądu' kurhanu. Krzyże wciąż jednak stawiano na nowo.
Od stycznia 2006 roku na lotnisku pod Szawlami przez kwartał stacjonować będą polskie samoloty myśliwskie, strzegące w ramach zobowiązań sojuszniczych Paktu Północnoatlantyckiego NATO przestrzeni powietrznej nad państwa bałtyckimi (Litwa, Łotwa i Estonia nie mają własnych samolotów bojowych).Więcej informacji:
Aleksander Srebrakowski, Góra Krzyży pod Szawłami na Litwie