widok z pocz. XX wieku |
(1661), widok z pocz. XX wieku, obok cerkwi św. Jura (zbudowana na Podkarpaciu i przywieziona tu w 1657 r. z pięknym ikonostasem z 1659 roku) jedna z najcenniejszych drewnianych świątyń Małopolski wschodniej |
W XIV wieku powstała w Drohobyczu pierwsza parafia. W centrum miasta gotycki kościół Wniebowzięcia Matki Boskiej, Świętego Krzyża i św. Bartłomieja (przebudowany w 1541 roku) ufundował Władysław Jagiełło. Cenne wyposażenie uległo zniszczeniu podczas ostatniej wojny lub kradzieży w czasach okupacji sowieckiej, kiedy urządzono tu magazyn. Zachował się tylko gotycki portal ozdobiony herbem miasta i godłem Polski oraz renesansowy nagrobek Katarzyny Ramułtowej. Kościół zwrócono wiernym po 1991 roku. |
Monumentalna synagoga (1842-65) w centrum dzielnicy żydowskiej uchodziła za największą w całej Galicji. Zamieniona przez Sowietów na sklep meblowy - obecnie zrujnowana i opuszczona. fot. Marcin Wolter |
Mapa topograficzna okolic 1:100 000
MAŁOPOLSKA WSCHODNIA
Lwowskie
II Rzeczpospolita
DROHOBYCZ
ukr. ДРОГОБИЧ, Drohobych
דרוהוביץ(Drohobycz)
|
Lwowskie, powiat Drohobycz, Sambor, Turka mapa 1:75 000 |
Stary Sambor, Turka |
Drohobycz, Skole |
Wysocko |
Sławsko |
Już w XIII wieku, w okresie Rusi Halickiej istniały tu kopalnie soli. W herbie miasta umieszczono dziewięć głów soli zwanych topkami.
Po włączeniu przez Kazimierza Wielkiego Rusi Czerwonej do Królestwa Polskiego poszerzył się rynek zbytu dla soli. W okolice Drohobycza napłynęli licznie osadnicy - oprócz Polaków wielu Niemców ze Śląska a także Włochów. Spośród tych ostatnich pochodzili pierwsi żupnicy, czyli dzierżawcy królewskich kopalni soli.
Po zakończonej klęską wyprawie Króla Jana Olbrachta na Bukowiną\ę (1497), jesienią 1498 roku Drohobycz zniszczył najazd wojsk tureckich.
Z polecenia króla Zygmunta I faę drohobycką otoczono ziemnymi wałami, wzmocnionymi drewnianymi wieżami oraz jedna wieżą murowana z bramą, zachowana do dziś jako dzwonnica.
W 1648 roku Kozacy Chmielnmickiego wdarli się do kościoła i dokonali rzezi chroniących się tutaj ludzi. Na pamiątkę masakry zamurowano to wejście do kościoła, przez które wdarli się Ukraińcy.
Zgodnie z dawnym prawem Żydom nie wolno było osiedlać się w obrębie miasta, zamieszkiwali więc przedmieścia. W 1616 roku starosta królewski Mikołaj Daniłowicz nadał gminie żydowskiej teren o powierzchni 1 łanu królewskiego na przedmieściu. Powstałą tam osadę nazwano Łanem. Drohobycz stał się później jednym z największych skupisk ludności żydowskiej na ziemiach polskich, w końcu XIX wieku stanowili oni połowę mieszkańców miasta.
Absolwentem gimnazjum im. Franciszka Józefa (później im. Władysława Jagiełły) był Iwan Franko, dziennikarz, pisarz, działacz na rzecz odrodzenia ukraińskiego, piszący po ukraińsku, polsku i niemiecku.
Po odkryciu w pobliskim Borysławiu w końcu XIX w. złóż ropy naftowej w Drohobyczu powstawały rafinerie działające tu do dziś. W 1881 roku przetwórstwem ropy zajmowało się już 36 firm.
Na początku XX wieku w Drohobyczu pracowała największa w Europie rafineria "Polmin".
W II Rzeczypospolitej ropę przerabiały także państwowa rafineria "Dros", prywatna "Galicja", należąca do kapitału żydowskiego oraz "Jota" i "Nafta".
Od 18 do 28 maja 1919 r. toczyły się zacięte walki o miasto - duży węzeł komunikacyjny i centrum zagłębia naftowego.
Twardy opór ukraińskiej armii gen. Mychajły Omelianowicza-Pawlenki przełamały wopjska polskie zgrupowania gen. Wacława Iwaszkiewicza. W trakcie pościgu 9 pułku ułanów małopolskich, kompania szturmowa por. Stanisława Maczka i 37 pułk pioechoty wyzwoliły Drohobycz.
Podczas II wojny światowej Niemcy wymordowali większość żydowskich mieszkaców, niszcząc żydowską zabudowę Drohobycza. Jego obraz utrwalony został na kartach powieści nauczyciela rysunku w gimnazjum drohobyckim, Brunona Schulza, autora "Sklepów cynamonowych".
Podczas ekspatriacji mieszkających tu Polaków Sowieci aresztowali tylko w pierwszym kwartale 1945 roku 900 osób z Drohobycza i okolic.
Od 1991 miasto rejonowe w obwodzie lwowskim Ukrainy, liczy blisko 85 tys. mieszkańców
Jego ojciec był właścicielem sklepu bławatnego na drohobyckim rynku.
Namalowane przez Schulza freski zostały wykradzione w 2001 r. przez Izrael (prezentowane obecnie w instytucie Yad Vashem w Jerozolimie) i są do dziś przedmiotem sporu Izraela z Ukrainą.
Bruno Schulz zginął zastrzelony przez Niemców podczas łapanki ulicznej w listopadzie 1942 roku.
Lwowskie,
powiat Drohobycz, Sambor, Turka
mapa 1:75 000
Stary Sambor, Turka
Drohobycz, Skole
Wysocko
Sławsko