Żółkiew, rys. Napoleona Ordy
Żółkiew w XIX wieku
rys. Napoleona Ordy
Rynek w Żółkwi
Rynek w Żółkwi
fot. Elżbieta Bulińska
Żółkiew, pozostałości murów zamkowych
Żółkiew, pozostałości murów zamkowych
fot. Elżbieta Bulińska
Dziedziniec wewnętrzny zamku żółkiewskiego
Dziedziniec wewnętrzny zamku żółkiewskiego
fot. Elżbieta Bulińska
Rynek w Żółkwi, Kościół kolegiacki p.w. św. Wawrzyńca (1604-18) i cerkiew p.w. św. Trójcy
Rynek w Żółkwi, Kościół kolegiacki p.w. św. Wawrzyńca (1604-18) i cerkiew p.w. św. Trójcy
fot. Marcin Wolter
XVII-wieczny kościół dominikanów w Żółkwi
XVII-wieczny kościół dominikanów w Żółkwi, obecnie cerkiew

Kościół i klasztor dominikanów (obecnie cerkiew grekokatolicka) ufundowała w 1652 Teofila z Daniłowiczów Sobieska - wnuczka hetmana Stanislawa Żółkiewskiego i matka Jana III Sobieskiego, dla upamiętnienia syna Marka, zamordowanego po bitwie pod Batohem.
W 1946 r. z kościoła zrobiono magazyn. Nagrobek Marka - brata króla Jana został zdewastowany przez wandali.
W grecko-katolickim klasztorze bazylianów - ufundowanym przez Jana Sobieskiego zachowały się cenne malowidła przedstawiajace polskich patriotów i księży, zamalowane w czasach stalinowskich wapnem.
fot. Marcin Wolter

Główny oltarz kolegiaty w Żółkwi
fot. Elżbieta Bulińska
Nagrobek królewicza Jakuba Sobieskiego, kasztelana krakowskiego w żółkiewskiej kolegiacie
Nagrobek królewicza Jakuba Sobieskiego, kasztelana krakowskiego w żółkiewskiej kolegiacie
fot. Elżbieta Bulińska
Renesansowy nagrobek rodziny Żółkiewskich w kolegiacie
Renesansowy nagrobek rodziny Żółkiewskich w kolegiacie
fot. Elżbieta Bulińska
Żółkiew, synagoga z 1687 roku
Żółkiew, synagoga z 1687 roku

W największej na terenie Ukrainy i jednej z najpiękniejszych synagodze w stylu renesansu polskiego Żydzi umieścili - z wdzięczności dla króla Jana - herby rodu Sobieskich.
fot. Marcin Wolter

Pokaż na mapie
Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000

 MAŁOPOLSKA WSCHODNIA
 Lwowskie
 II Rzeczpospolita
 ŻÓŁKIEW
ukr. ЖОВКВА, Zhovkva


Lwowskie, Tarnopolskie
pow. Gródek, Lwów, Przemyślany
Sokal, Żółkiew, Kamionka
 mapa 1:75 000 
PN - ZACH
Bełz, Krystynopol, Sokal, Mosty Wielkie, Żółkiew
PN - WSCH
Kamionka, Majdan St, Radziechów, Stojanów
PD - ZACH
Bóbrka, Lwów, Winniki
PD - WSCH
Busk, Gliniany, Przemyślany

Miasto nad rzeką Świną, wzmiankowane w XIV wieku jako Winniki. W 1556 kupione od Wysockich przez Żółkiewskiego. W 1598 roku nazwa zostaje zmieniona na Żółkiew.

Stanisław Żółkiewski, późniejszy hetman wielki koronny, rozpoczął pod koniec XVI wieku budowę nowego zamku. Ulokował go w płaskim terenie, na południowy zachód od miasteczka. Po przeciwnej stronie chroniły zamek wody rzeczki Świni. Prawdopodobnie sam hetman, przy pomocy architekta Pawła Szczęśliwego, stworzył projekt założenia obronnego. Mimo rezydencjonalnego przeznaczenia, budowla miała dosyć surową formę architektoniczną. W jednej z narożnych baszt, jak głosi legenda hetman Żółkiewski miał więzić carów moskiewskich - braci Szujskich.
Na dziedziniec prowadziła brama w skrzydle północnym. Po przeciwnej stronie podwórca stało najbardziej reprezentacyjne skrzydło południowe, z dwiema kondygnacjami krużganków i wysuniętą przed lico loggią. W niej mieściły się paradne, dwuramienne schody. Zdobiły je rzeźbione figury hetmanów koronnych i litewskich.

Po tragicznej śmierci hetmana Stanisława Żółkiewskiego nad Cecorą (1620) miasto stanowiło własność Daniłowiczów, a potem -ponad 100 lat Sobieskich. Za ich czasów miasto i zamek przeżywało okres świetności. Królewski zamek należał do najwspanialszych na całej Rusi Halickiej.

Według relacji francuskiego podróżnika "Zamek królewski jest bardzo piękny i wielki, zbudowany z kamienia i cegły. Na czterech rogach posiada cztery kopuły, wzniesione i na sposób turecki, pokryte blachą złoconą, na nich chorągiewki z herbami króla. Jest też i ogród, za mały wprawdzie do tak wielkiego zamku, ale dosyć piękny (...) na skraju ogrodu dosyć spadzista góra, na której wierzchołku znajduje się glorieta czy wieża trzypiętrowa, skąd widok czarowny na okolicę. W miejscu tym król często wieczerza w towarzystwie osób zaszczyconych jego zaufaniem".

Jan III Sobieski wystawił w Żółkwi murowany ratusz (już nieistniejący).
W czasach Jana III przy zamku znajdował sie ogródek królowej Marysieńki, o który dbali francuscy i wloscy ogrodnicy. Ulubionym drzewem król była białą wiśnia. W ogrodzie miescił sie również królewski zwierzyniec.

Od 1740 miasto należało do Radziwiłów. W I rozbiorze Polski Żołkiew została zagarnięta (1772) przez Austrię.

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew W 1809 roku w jej salach odbył się bal okolicznego ziemiaństwa na cześć Napoleona. Póżniej jednak dawna ulubiona siedziba królewska zaczęła podupadać. Opinia publiczna wymogła ratowanie tej pamiątki narodowej. Rząd austriacki odrestaurował jedno skrzydło, a miasto trzy pozostałe. Znalazły w nich pomieszczenie różne urzędy, wojsko i gimnazjum żółkiewskie. W 1914 został spalony przez wojska rosyjskie.
Cudowny obraz Matki Bożej Żółkiewskiej, znajduje się obecnie w kościele dominikanów w Warszawie

W 1919 miasto powróciło w granice niepodległej Rzeczypospolitej. W okresie międzywojennym w odremontowanym budynku zamku mieściło się gimnazjum im. Stanislawa Żółkiewskiego. W 1941 r. tuż przed wkroczeniem Niemców - w zachowanej wieży zamkowej sowieckie NKWD rozstrzeliwało bez sądu Polaków i Ukrainców.

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew

Lwowskie, Tarnopolskie
pow. Gródek, Lwów, Przemyślany
Sokal, Żółkiew, Kamionka
 mapa 1:75 000 
PN - ZACH
Bełz, Krystynopol, Sokal, Mosty Wielkie, Żółkiew
PN - WSCH
Kamionka, Majdan St, Radziechów, Stojanów
PD - ZACH
Bóbrka, Lwów, Winniki
PD - WSCH
Busk, Gliniany, Przemyślany

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew


Wydrukuj stronę

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew

Żółkiew