Poleskie (II RP) - pow. Łuniniec, Stolin Poleskie (I RP): Turów  mapa 1:75 000

PN -  ZACH Dawidgródek, Dubieniec, Kożangródek, Łachna, Wilczyna	PN -  WSCH Lenin, Milewicze, Olhomel, Turów
PD -  ZACH Białohuta, Olmany, Stolin, Struga	PD - WSCH Bukcza, Chrapunia, Gluszkiewicze, Kopiszcze, Radziłowicze, Tonież

Od I poł.XIV w. osada Wielkiego Księstwa Litewskiego. Litwini zbudowali tu pierwszy drewniany zamek.

Kazimierz Jagiellończyk nadał Homel (1500) Siemionowi Możajskiemu, który zdradził Rzeczpospolitą i przyłączył Homel do Wielkiego Księstwa Moskiewskiego.

Za Zygmunta Starego wyprawa hetmana Jana Tarnowskiego odzyskała miasto (1535) podczas wojny z Moskwą (1534-7).

Zamek zdobywali przejściowo Kozacy - podczas powstania Nalewajki (1595) i Chmielnickiego dowodzeni przez Hołowackiego i Nebabę (1648).

Odbił Homel hetman Janusz Radziwiłł i juz wkrótce dowodzeni przez kapitana wojsk zacieżnych Rzeczpospolitej - Montgomery'ego obrońcy udanie odparli szturmy 8 tysięcznego wojska kozackiego Nebaby (6-9.VI.1651).

Podczas wojny z Moskwą (1654-67) został zdobyty przez Kozaków Zołotareńki i Neczaja. Po rozejmie andruszowskim (1667) Homel powrócił w granicach Rzeczpospolitej.

Od 1772 w zaborze rosyjskim. Caryca Katarzyna nadała Homel swemu feldmarszałkowi Rumiancewowi "Zadunajskiemu". Rozbudował on pałac Michała Fryderyka Czartoryskiego według planów Rastrelliego (architekta Pałacu Zimowego w Petersburgu).

W XIX w. rezydencja Iwana Paskiewicza, feldmarszałka rosyjskiego, który "na pamiątkę" zabrał z Warszawy pomnik księcia Józefa Poniatowskiego i postawił przed swoim pałacem w Homlu.

Iwan Paskiewicz - od 1831 głównodowodzący wojsk rosyjskich tłumiących powstanie listopadowe. Mianowany przez cara "księciem warszawskim" i namiestnikiem Królestwa Polskiego (1832-56). W 1833 wprowadził stan wojenny, zbudował Cytadelę, której działa miały zniszczyć Warszawę w razie ponownego "buntu". Kilkaset tysięcy młodzieży wcielono do 25-letniej służby w wojsku carskim. Oparty na systemie drakońskich kar okres jego rządów nazywany jest "Nocą paskiewiczowską". Stworzył też własny "dwór" organizując bale, i przyjęcia dla arystokratów, którzy nieraz 12 godzin czekali by móc "powinszować" "księciu". Krwawo stłumił powstanie węgierskie 1848 dowodzone przez gen. Józefa Bema. Zmarł w Warszawie w 1856 roku.

Wydrukuj stronę