XVII-wieczna, obronna późnorenesansowa synagoga z attyką, widok z pocz. XX w.

 Mścisławskie
 I Rzeczpospolita
 BYCHÓW
biał. БЫХАЎ, Bykhau, Bychau, ros. БЫХОВ, Bykhov, Bychow, Old Bychov

Potężne miasto - twierdzę (jedną z największych fortyfikacji kresowych) wśród rozlewisk Dniepru zbudował (1590-1619) hetman Jan Karol Chodkiewicz. Po jego śmierci (1621) pod Chocimiem zamek należał do Jana Sapiehy, który ufortyfikował szczególnie miasto, o potędze którego świadczyć miał herb - dwie skrzyżowane lufy armatnie (nadany w 1781).

Twierdza wytrzymała oblężenie Kozaków (1648) F. Harkuszy, a parę lat później 11-miesięczne (1654-55) oblężenie Kozaków atamana Zołotoreńki, który zginał podczas oblężenia.

Sejm w konstytucji "Securitas Bychowa" (1655) wzmocnił załogę prywatnego zamku, należącego do podkanclerzego litewskiego Kazimierza Lwa Sapiehy 300 żołnierzami niemieckiej piechoty, opłacanymi przez skarb Wielkiego Księstwa


Herb Bychowa, nadany w 1781 roku

Zamek opanowały (1659), na skutek zdrady wojska moskiewskie. Jednak już zimą 1660/61 twierdzę odzyskały Polacy dowodzeni przez Stefana Czarnieckiego.

W III wojnie północnej zamek stronnika Stanisława Leszczyńskiego - Kazimierza Jana Sapiehy zdobył, oddany Augustowi II Krzysztof Bończe Sienicki (Sinicki). Gdy i on przeszedł na stronę Szwedów był oblegany w (1709) przez Rosjan.

Po zdobyciu twierdzy w Bychowie Rosjanie zorganizowali wielką paradę na ulicach Mohylewa, prowadząc na postronkach jeńców, wśród nich Krzysztofa Sienickiego, który zmarł w niewoli na Syberii - jako jeden z pierwszych Polaków-katorżników.

Ruiny zamku w Bychowie
fot. Turystyka-moje wyprawy

W XIX wieku zaczął rozwijać się położony przy linii kolejowej Mohylew-Żłobin pobliski Nowy Bychów

Zamek został później przebudowany na barokowy pałac. Obecnie jest w częsciowej ruinie, a w ocalałym budynku znajduje się muzeum.

"Wodzem mógł być pan wojewoda witebski [Kazimierz Lew Sapieha-przyp.], ale on zbyt był w tej chwili zajęty obroną Bychowa i rozpaczliwą walką w głębi kraju, ażeby od razu na czele ruchu przeciw Radziwiłłowi mógł stanąć."
Potop, rozdział 19

Więcej informacji:
Ks. Karol Tomecki, Zamki i pola bitew województwa mścisławskiego


Wydrukuj stronę