Herb Czaus (1634)

Pokaż na mapie
 Mścisławskie
 I Rzeczpospolita
 CZAUSY
biał. ЧАВУСЫ Czavusy, ros. ЧАУСЫ, Chausy,

Miasteczko u podnóża wzgórz nad małymi rzeczkami Basią i Pronią, którego nazwa pochodzi prawdopodobnie od tatarskiego taboru. Po założeniu biskupstwa w Smoleńsku powstał tu jeden z pierwszych kościołów nowej diecezji zbudowany - wraz z klasztorem przez karmelitów.

W 1634 Władysław IV nadał miastu prawa miejskie - w herbie Czaus znajdował się św. Marcin z mieczem na koniu, mający zapewne świadczyć o waleczności mieszkańców.

Herb nadany przez carat

Caryca Katarzyna nadała miastu po I rozbiorze i zagarnięciu Czaus przez Rosję prawa magdeburskie oraz nowy herb: skrzyżowany miecz i kosę w wieńcu zboża na wspomnienie zwycięskiej bitwy (1708) Piotra I ze Szwedami pod odległą o kilkadziesiąt kilometrów Leśną.

Po kasacie zakonów (w tym i karmelitów) przez cara za sprzyjanie Polakom w powstaniu listopadowym kościół (z ponad 1000 wiernych) od 1832 stał się filią parafii w Czerykowie.

W 1905 zbudowano nowy kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej, Kolejni księża ginęli tragicznie: ks. Wiktor Chachalewski na tyfus - niosąc posługę duszpasterską chorym (1920), ks. Mikołaj Koncewicz, aresztowany w 1933 nigdy już nie wrócił, ks. Józef Łukianin, aresztowany przez Sowietów (1929) i rozstrzelany w łagrach sołowieckich (1937). Kościół został zburzony podczas II wojny światowej.

Okolice miasta były miejscem zaciekłych walk wkraczających oddziałów sowieckich Armii Czerwonej z oddziałami białoruskiej samoobrony (1943/44).

Dopiero w 1996 ks. Karol Tomecki postawił tu znów kaplicę, a ks. Franciszek Rudź kontynuuje budowę kościoła.

Więcej informacji:
Ks. Karol Tomecki, Zamki i pola bitew województwa mścisławskiego
Parafia w Czausach


Wydrukuj stronę