::Mir :: Rzecz-pospolita.com :: RZECZPOSPOLITA WIRTUALNA ::Mir

Monumentalny zamek, pierwotnie gotycki (1506-10), posiadał pięć wież (cztery narożne i wjazdowa wieżę-bramę) i był otoczony fosą. Potężne mury, nawet 3-metrowej grubości są wysokie na 13 metrów. Położony jest nieopodal miasteczka, na płaskim terenie, otoczonym z trzech stron forsą, z czwartej rozlewiskami rzeczki Miranki, dopływu Uszy, w końcu XIX w. zmienionymi w duży staw.

Miejscowość wzmiankowana już w 1395, gdy zostala spustoszona przez Krzyżaków. Stanowiła wówczas własność książąt litewskich. Zygmunt Kiejstutowicz (1454) ofiarował Mir Siemce Giedygołdowiczowi, przez którego córkę dobra mirskie otrzymał marszałek nadworny litewski Jerzy Illnicz. Rozpoczął on wznoszenie zamku (1506). Jego wnuk przekazał zamek w testamencie (1569) Mikołajowi Krzysztofowi Radziwiłłowi "Sierotce".

W rękach rodu Radziwiłłów zamek pozostał do początku XIX, którzy w 1589 włączyli dobra mirskie do ordynacji nieświeskiej. przebudowali zamek w stylu renesansu, dobudowując część pałacową. Po zniszczeniach podczas szwedzkich oblężeń (1655, 1706) odbudowano go w 1 poł. XVIII w. We wrześniu 1785 Karol Stanisław Radziwiłł "Panie Kochanku" podejmował na zamku króla Stanisława Augusta. Zamek podczas powstania kościuszkowskiego(1794) zdobyły rosyjskie wojska Suworowa. Ponownie zniszczony (1812) dynamitem przez Rosjan po dowództwem Płatowa, wycofujących się po potyczce z 3 tysięcznym oddziałem polskiej jazdy gen. Rożnieckiego (strażą przednią kawalerii marszałka Davout). W czasie walk zginęło 300 polskich żołnierzy.

W zamku miał kwaterę król Westfalii - Hieronim Bonaparte. Podczas odwrotu Napoleona spod Moskwy w bitwie pod murami zamku (10-11.XI.1812), rosyjski gen. Cziczagow rozbił wojska Francuzów i kazał ponownie spalić zamek.

Po śmierci Dominika Radziwiłła (1813) zamek oddzielono od ordynacji nieświeskiej i przekazano jako wiano jego córce Stefanii, która poślubiła Ludwika zu Sayn Wittgenstein-Berleburg. Od ich wnuka Maurycego, zamek kupił (1895) Mikołaj Światopełk-Mirski, którego syn Michał zaczął zamek odbudowywać. Rodzina Mirskich była posiadaczami zamku do 1939 r.

Od 1991 w niepodległej Białorusi trwa restauracja zamku, w którym umieszczono muzeum. Zamek w Mirze uznano za obiekt światowego Dziedzictwa UNESCO.

W parku, nad brzegiem stawu stoi oryginalna modernistyczna prawosławna kaplica grobowa (1904) Światopełk-Mirskich. Nad niej ogromna mozaika z ikoną Chrystusa Pantokratora. Nieopodal gotycko-renesansowy kościół św. Mikołaja (1599-1605).

Mirski zamek miał stanowić pierwowzór zamku Horeszków w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza.

O dwa tysiące kroków zamek stał za domem.
Okazały budową, poważny ogromem.
Dziedzictwo starożytnej rodziny Horeszków.
...
Trudno było wyłożyć koszt na utrzymanie.
Lecz Hrabia, sąsiad bliski, gdy wyszedł z opieki. Panicz bogaty, krewny Horeszków daleki. Przyjechawszy z wojażu upodobał mury.
Tłumacząc, że gotyckiej są architektury.
Choć Sędzia z dokumentów przekonywał o tem.
Że architekt był majstrem z Wilna, nie zaś Gotem.
Dość, że Hrabia chciał zamku, właśnie i Sędziem.
Przyszła nagle taż chętka, nie wiadomo czemu.
Zaczęli proces w ziemstwie, potem w głównym sądzie.
...
Słusznie Woźny powiadał, że w zamkowej sien.
Zmieści się i palestra, i goście proszeni.
Sień wielka jak refektarz, z wypukłym sklepienie.
Na filarach, podłoga wysłana kamieniem.
Ściany bez żadnych ozdób, ale mur chędogi.
Sterczały wkoło sarnie i jelenie rog.
Z napisami: gdzie, kiedy te łupy zdobyte.
Tuż myśliwców herbowne klejnoty wyryt.
I stoi wypisany każdy po imieniu.
Herb Horeszków, Półkozic, jaśniał na sklepieniu.

Adam Mickiewicz,
"Pan Tadeusz"
Księga I , Gospodarstwo

Galeria zdjęć na stronach białoruskich:
www.the4feet.com
Białoruś-na 4 nogach

PN - ZACH Baranowicze, Kraszyn, Miratycze, Rozwadowo, Stołowicze, Tuhanowicze, Zaosie	PN - WSCH Iszkołdź, Kłeck, Mir, Nieśwież, Nowy Świerżeń, Snów, Stołpce
PD - ZACH Chotynicze, Lipsk, Małowidy, Rozdziałowicze, Telechany	PD - WSCH Dumajczyce, Deniskowicze, Hancewicze, Łysin, Malkowicze