Nieśwież, widok na zamek od strony parku, widok z pocz.XX w.

Nieśwież,wjazd do zamku Radziwiłłów, widok z pocz.XX w.

Nieśwież,kościół jezuitów fund.Radziwiłła Sierotki,pocz.XX w.

Nieśwież,ratusz, widok z pocz.XX w.

Nieśwież, kościół farny, kościół bernardynów i zamek Radziwiłłów , rysunek Napoleona Ordy ok. 1876 r.

Nieśwież, dziedziniec zamku Radziwiłłów , rysunek Napoleona Ordy ok. 1876 r.

---

Mapa topograficzna okolic 1:100 000

 RUŚ CZARNA
 Nowogródzkie
 II Rzeczpospolita
 NIEŚWIEŻ

Nowogródzkie: pow. Baranowicze, Nowogródek, Nieśwież, Stołpce  mapa 1:75 000

PN -  ZACH Baranowicze, Kraszyn, Miratycze, Rozwadowo, Stołowicze, Tuhanowicze, Zaosie	PN -  WSCH Iszkołdź, Kłeck, Mir, Nieśwież, Nowy Świerżeń, Snów, Stołpce
PD -  ZACH Chotynicze, Lipsk, Małowidy, Rozdziałowicze, Telechany	PD - WSCH Dumajczyce, Deniskowicze, Hancewicze, Łysin, Malkowicze

Wzmiankowaną już w XIII w. posiadłość odziedziczyli po rodzie Kiszków Radziwiłłowie. Dobra nieświeskie na mocy ugody rodzinnej (1533) otrzymali Mikołaj i Jan Radziwiłłowie, synowie Anny i Jana Mikołaja Radziwiłłów.
Znaczenie rodu niepomiernie wzrosło po ślubie Barbary Radziwiłłówny z Zygmuntem Augustem.
Brat Barbary - Mikołaj Czarny otrzymał w 1549 r. tytuł księcia - od cesarza za sprzyjanie (ze szkodą dla Jagiellonów) interesom Habsburgów na polskim dworze.
Zamek - rezydencja Radziwiłłów został wybudowany w XVI w. przez Mikołaja Krzysztofa "Sierotkę", pierwszego ordynata nieświeskiego, autora pamiętnika z pielgrzymki po Ziemi świętej. Po przyjęciu kalwinizmu przez kolejne pokolenia Radziwiłłów Nieśwież stał się głównym centrum (duża drukarnia) kalwinizmu na Litwie. W roku 1572 w Nieświeżu wydano Biblię dla arian w przekłądzie Szymona Budnego (Biblia nieświeska, czyli Budnego)

W XVIII w. utworzono tu wielkie kolegium jezuickie. w 1793 r. został zagarnięty w II rozbiorze Polski przez Rosję. W II Rzeczpospolitej, w 1926 marszałek Józef Piłsudski spotkał się tu ze środowiskiem polskich ziemian. Miasto było wówczas siedzibą 27. Pułku Ułanów im. Stefana Batorego
W 1945 Nieśwież wcielono do Związku Sowieckiego, od 1991 należy do Białorusi.

W mieście uwagę zwraca Brama Słucka (1690) po rozebraniu murów miejskich przebudowana (1760) w stylu barokowym, ratusz (1569) kilkakrotnie przebudowywany z przylegającymi doń halami targowymi oraz barokowy Dom Gdański (1721).

Sześciokątny zamek, do którego można wjechać przez przerzucony nad fosa most (niegdyś zwodzony) i bramę zwieńczoną ośmioboczną wieżą zegarową nakrytą barokowym hełmem. Druga, podobna wieża wznosi się nad zachodnim skrzydłem zamku.

Nad brzegami 2 stawów w dolinie rzeki Uszy, położonych u podnóża zamki rozciąga się największy na Białorusi zespół parków (1879-1914) o powierzchni 100 hektarów.

W pojezuickim kościele Bożego Ciała (1584-93) kaznodzieją i spowiednikiem (1622-24), a także misjonarzem w najbliższej okolicy był późniejszy męczennik - jezuita św. Andrzej Bobola. Wnętrze kościoła pokryte jest freskami (1750-70) nadwornego malarza Radziwiłłów D. K. Heskiego. On też namalował obraz "Ostatnia Wieczerza" znajdujący się w ołtarzu głównym. W nawach kościoła znajdują się nagrobki Radziwiłłów.

Znajduje się tu też tablica ku czci poety Ludwika Kondratowicza, znanego jako Władysław Syrokomla. W nawach i krypcie pod kościołem pochowano ponad 100 członków rodu Radziwiłłów. Wszyscy spoczywają w identycznych trumnach z brzozowych desek, opieczętowanych plombami z radziwiłłowskim herbem.

Wieża zamkowa przed pożarem i po "rekontrukcji" fot. K.Szastowski www.radzima.org

Nieśwież, XVIII-wieczna galeria zamkowa przed "rekonstrukcją" fot. K.Szastowski www.radzima.org

Nieśwież, miejsce po XVIII-wiecznej galerii zamkowej, zniszczonej w 2008 r. fot. A.Dybowski www.dybowski.blog.tut.by

Rezydencja Radziwiłów w Nieświeżu trafiła [2005] na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury Unesco. Podczas przeprowadzanej przez władze białoruskie renowacji obiektu zimą 2002 roku podczas prac budowlanych został wzniecony pożar. Po odbudowie wieży pałacowej jej barokowy hełm zastąpiono cebulastą kopułą, kojarzoną z cerkwiami masowo stawianymi przez władze carskie w okresie XIX-wiecznej rusyfikacji polskich kresów.

Na początku 2008 roku zamiast zrekonstruwać, zniszczono ścianę 300-letniej galerii, łączącej korpus pałacu ze skrzydłem bocznym. Według Siarhieja Druszczyca, odpowiedzialnego za pseudorekonstrukcję zamku ściana nie została zburzona, ale rozebrana, gdyż była zbudowana z kiepskiej jakości cegły.