O serwisie Rzecz-pospolita.com

"Rzeczpospolita wirtualna" (Rzecz-pospolita.com) składa się z serwisu informacyjny o Polakach na Wschodzie oraz interaktywnych map prezentujących terytoria, które kiedykolwiek znajdowały się w granicach wspólnego państwa polsko-litewskiego, od 1569 roku Rzeczypospolitej, a które obecnie znajdują się na wschód od granic Polski.

Poza mapami, które na wszystkich obszarach są (przy największym powiększeniu) interaktywne, prezentowana jest historia najważniejszych miejsc. Początkowo są to ważniejsze ośrodki miejskie, przede wszystkim siedziby powiatów, miejsca bitew, znaczące świątynie (kościołom będzie z czasem poświęcony osobny serwis o sanktuariach Rzeczypospolitej), zamki, pałace, rezydencje.

Znajdują się tu opisy i historia kilkuset miejscowości na ziemiach utraconych jeszcze przez I Rzeczypospolitą (Inflanty, Prawobrzeżna Ukraina, Kijowskie, Dzikie Pola, Zaporoże, Smoleńskie, Czernichowskie, Siewierskie), podczas rozbiorów (Podole, Bracławskie, Żmudź, Kurlandia, Mińskie, Połockie, Witebskie, Mścisławskie, Bracławskie), jak i po 1945 roku (Wileńskie, Nowogródzkie, Polesie, Wołyń, Tarnopolskie, Stanisławowskie, Lwowskie, Podlaskie); historia kościołów i świątyń, sanktuaria kresowe - Maryjne (Berdyczów, Żyrowice, Podkamień, Troki, Szydłów, Lachowicze, Poczajów, Lwów, Wilno i inne), świętych (św. Andrzeja Boboli, św. Jacka Odrowąża, św. Jozafata Kuncewicza), miejsca pielgrzymek i martyrologii (Katyń, Ponary, Kozielsk, Bykownia, Wilejka); kilka tysięcy zdjęć, podział administracyjny I i II Rzeczypospolitej, wyszukiwanie miejscowości poprzez wyszukiwarkę, indeksy oraz z poziomu wirtualnej mapy.

Na początek przedstawionych jest ok. 300 miejscowości. Liczba ta systematycznie będzie wzrastać. Opis miejscowości zawiera jej krótką historię ze szczególnym uwzględnieniem okresu I i II Rzeczypospolitej oraz roli jaką w dziejach miejscowości odgrywali nasi rodacy.

Poza nielicznymi wyjątkami na każdej stronie znajdą się zdjęcia (zarówno współczesne, jak i archiwalne), przedstawiające zabytki architektury, w pierwszej kolejności powstałe w okresie Rzeczypospolitej lub zbudowane przez mieszkających tam Polaków. Jedynie w sytuacji gdy nie zachowały się już żadne ślady polskości w danej miejsowości prezentowane są zdjęcia krajobrazu lub budowli powstałych po zajęciu tych terenów przez ościenne państwa. Nadto krajobrazy, dzieła sztuki (przede wszystkim malarstwo historyczne) związane z daną miejscowością, a także cytaty z literatury pięknej, związane z daną miejscowością.

Każda strona zawiera też informacje o położeniu geograficznym miejscowości, przynależności administracyjnej w Rzeczypospolitej; polskich i obcojęzycznych nazwach miejsowości - w brzmieniu oryginalnym danego alfabetu, jak i transliteracji na alfabet łaciński, jej obecną przynależność administracyjną (państwo, województwo i powiat lub ich odpowiedniki w podziale administracyjnym danego państwa) oraz ważniejszą bibliografię w internecie. Bibliografia dotycząca publikacji drukowanych ze względów technicznych prezentowana jest na osobnej stronie zbiorczo dla wszystkich miejscowości.

Przedstawiane tereny znajdują się obecnie w granicach następujących państw: Białorusi, Estonii, Litwy , Łotwy, Mołdawii, Rosji i Ukrainy. Podstawowym powodem ograniczenia się tylko do tych terenów jest fakt, że historia ziem, należących obecnie do Polski jest daleko lepiej zapoznana, a opracowania na ten temat są szeroko dostępne, także w Internecie.

Ze względu na znaczny obszar prezentowanego terytorium konieczne było przyjęcie rozgraniczenie prezentowanych ziem. Ich nazwy nie zawsze w pełni odpowiadają granicom obszarów w rozumieniu geograficznym. Granice te z reguły nie były precyzyjnie ustalone (jak choćby rozgraniczenie Wołynia i Podola) o ulegały zmianom z upływem wieków. Jako nadrzędne kryterium tego rozgraniczenia przyjęto podział administracyjny ziem w roku, gdy po raz ostatni znajdowały się w granicach Rzeczypospolitej.

Serwis ma charakter głównie informacyjno-edukacyjny, jest przeznaczony przede wszystkim dla osób zainteresowanych (choćby w stopniu minimalnym) historią i geografią Polski, podróżujących po dawnych Kresach lub poszukujących o nich podstawowych informacji. Może służyć jako pomoc w nauce historii łącząc też elementy geografii, historii sztuki i literatury.

Znajdują się tu opisy miejscowości, stanowiących przez wieki integralną część państwa polskiego, jak i miejsca, gdzie władza Rzeczypospolitej pozostawała czysto nominalna (jak na znacznych obszarach Zadnieprza) lub trwała tak krótko, że praktycznie pozostawiła żadnych śladów (jak w przypadku północnej części Inflant)

Są to jednak miejsca poza nielicznymi wyjątkami - jak Wilno, Lwów, Grodno i Kamieniec prawie nieobecne w świadomości współczesnych, także wykształconych Polaków, zwłaszcza młodego pokolenia.

Szczególnie dedykowany jest Polakom, których, jeśli brać dosłownie słowa, że "ojczyzna to ziemia i groby", pozbawiono Ojczyzny oraz tym, którzy wciąż żyją na dawnych Kresach, z dala od kraju ojczystego.