Miejscowość przy ujściu Wołpy (Wołpianki) do Rossy (opodal jej ujścia do Niemna) 60 km na południowy wschód od Grodna, pomiędzy Wołkowyskiem i Mostami.

Należała do ks. Holszańskich, Aleksander Holszański, kasztelan wileński darował Wołpę królowej Bonie, która utworzyła tu starostwo.

Król Stefan Batory często przyjeżdżał tu z Grodna (będącego jego faktyczną rezydencją) na polowania w okolicznych lasach. Ostatni raz był tu tydzień przed śmiercią (1586).

Starostwo mocą uchwały sejmowej nabył Lew Sapieha, kanclerz wielki litewski dla swego syna Kazimierza Leona Sapiehy.Jako marszałek nadworny litewski gościł tu podążających do Wilna króla Władysława IV i królową Cecylię Renatę.

W 1662 w Wołpie został rozstrzelany przez zbuntowanych (nieopłacanych) żołnierzy Rzeczypospolitej Wincenty Gosiewski, hetman polny litewski.

Na miejscu spalonej podczas najazdów szwedzkich XVI-wiecznej świątyni. nowy kościół p.w. św. Jana Chrzciciela ufundował książę Aleksy Holszański, wojewoda wileński i kanclerz koronny. Biskup wileński Paweł Algimunt Holszański osadził przy nim (1550) klasztor mansjonarzy

Kolejny drewniany kościół wzniósł (1773) biskup Jan Nepomucen Kossakowski.

Starostwo niegrodowe w Wołpie, obejmujące klucz Dubno, Stary Dworzec i Kołodziej zostało nadane przez konstytucję sejmową (1773-75) Wincentemu Platerowi, pisarzowi polnemu litewskiemu.

Po powstaniu listopadowym (1831) Wołpa została zarekwirowana przez skarb carski

Pod koniec XIX wieku kościół został odnowiony

Podczas najazdu bolszewickiego 23 lipca 1920 roku, wielkopolski 67 pułk piechoty po przerwaniu przez Rosjan frontu, pod pobliską miejscowością Dubno, nagłym kontratakiem odbił Wołpę, którą jednak wkrótce opuścił, osłaniając odwrót polskich oddziałów w kierunku Warszawy.

XIX wieczna drewniana synagoga zniszczona podczas II wojny światowej.

We wrześniu 1939 roku w Wołpie doszło do wystąpień części ludności żydowskiej przeciwko polskim żołnierzom i policjantom.

21 września 1939 roku sowiecka 21 Brygada Czołgów zajęła Wołpę.

Od 1991 roku miejscowość w rejonie wołkowyskim obwodu grodzieńskiego niepodleglej Białorusi, liczy 1,5 tys. mieszk. (1900)

W zachowanym zabytkowym kościele dzięki staraniom "Wspólnoty Polskiej" wyremontowano główny ołtarz z 1634 roku. Opiekę duszpasterską prowadzi tu zakon redemptorystów.

Wydrukuj stronę