Nowogródzkie: pow. Baranowicze, Słonim, Poleskie: pow. Iwacewicze, Prużany  mapa 1:75 000

PN -  ZACH Buksztów, Laczepiszcze, Okacze, Słonim, Wiązowiec	PN -  WSCH Choroszewicze, Połonka, Szestaki, Tartak, Żyrowice
PD -  ZACH Bereza Kartuzka, Kosów Poleski, Orłowicze, Pieski, Różany, Warakomszczyzna	PD - WSCH Bobrowicze, Dobromyśl, Dobry Bór, [Iwacewicze], Zarzecze

Miejscowość pierwszy raz wzmiankowana w 1494 roku.

Kosów Poleski, pałac Pusłowskich, fot. K.Szastowski

W XIX wieku przemysłowiec, hrabia Wandalin Pusłowski (1838) zbudował tu rezydencję pałacową, wzorowaną na średniowiecznych zamkach gotyckich według projektu Franciszka Jaszczołda i V. Marconiego. Wnętrza dekorował Franciszek Żmurko. Pałac został namalowany przez Napoleona Ordę (po 1860). Na starym cmentarzu znależć można liczne grony powstańców styczniowych.

Zabranym przez władze carskie - w ramach represji po powstaniu styczniowym - pałacem zawładnęli moskiewscy kniaziowie Trubeccy i Oldenburgscy.

Dalszy rozwój miasta utrudniało zbudowanie linii kolejowej Brześć - Mińsk, ze stacją Kosowo Poleskie aż 15 km na północny wschód od miasta.

Podczas I wojny światowej pałac został zburzony. Odbudowany w II Rzeczpospolitej został siedzibą starostwa powiatowego. Kosów był wtedy siedzibą powiatu w województwie poleskim.

Śledztwo w sprawie zamordowania około 25 osób w dniach 16-20 września 1939r. w pobliżu miejscowości Kosów Poleski prowadzi Instytut Pamięci Narodowej.

Spalony w II wojnie światowej przez partyzantów sowieckich pałac Pusłowskich od 50 lat w pozostaje w ruinie (bez dachu). Przypomina zamek Hohenzollernów w Kamieńcu Ząbowickim w Sudetach. Obecnie planowana jest restauracja pałacu.

Piękny, olbrzymi (40 hektarów) park przy pałacu, założony na początku i odnowiony pod koniec XVIII w. został silnie zniszczony podczas II wojny światowej.

Neoromański kościół (1878) p.w. Trójcy Przenajświętszej zbudowano ze składek parafian i donacji rodziny Pusłowskich w centrum miasta na miejscu poprzedniego kościoła, w którym został ochrzczony (1746) Tadeusz Kościuszko, urodzonym w sąsiedniej Mereczowszczyznie.

Ponownie okupujący miasto (1944-91) Sowieci odebrali dom księdzu i wygnali go na ulicę (1947). Przez wiele lat po wojnie świątynia stała opustoszała, niedawno zwrócono ją wiernym. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Matki Bożej Miłosiernej.

W mieście znajdują się dwie cerkwie: św. Antoniego w drewniana centrum św. Grzegorza na cmentarzu prawosławnym.

Kosów od 1991 leży w granicach niepodległej Białorusi w rejonie (powiecie) iwacewickim obwodu (województwa) brzeskiego, liczy niecałe 3 tys. mieszkańców.

Bywa mylony z Kossowem (Huculskim) w województwie stanisławowskim II Rzeczypospolitej (obecnie Ukraina).

Wydrukuj stronę