Poleskie: pow. Brześć Litewski  mapa 1:75 000

PN -  ZACH Kotera, Ponikwy, Wołczyn	PN -  WSCH Brześć Litewski, Kamieniec Litewski, Wysokie Litewskie
PD -  ZACH (Parczew)	PD - WSCH Kamienica, Komarówka, (Kodeń), Pulmo, Piszcza, Rogoźna, (Włodawa)

Gród wspomniany w XIV wieku nad rzeką Pulwą. Początkowo majątek królewski, nadany (1647) przez Władysława IV Sapiehom, którzy zbudowali tu zamek otoczony fosą.

Zamek został zniszczony podczas powstania kościuszkowskiego (1794). Zachowały się tylko fragmenty jego ścian i wałów obronnych - wtakim stanie został po 1860 uwieczniony na rysunku Napoleona Ordy.

Na miejscu powstał zachowany do dzisiaj park z klasycystycznym pałacem (1816). Od połowy XIX należał do Potockich.

Wysokie zostało zajęte ok. 20 września 1939 roku przez Niemców, toczących nadal walki w okolicach z polskim Augustowskim Pułkiem Kawalerii. Później - jako należący do sowieckiej strefy wpływów, zgodnie z paktem Ribbentropp - Mołotow okupowany przez Sowietów. Niemcy powrócili tu po 22 czerwca 1941 roku.

W lipcu 1944 roku operujące w pasie nadbużańskim oddziały 30 Poleskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej stoczyły wiele walk i potyczek z Niemcami, rozbijając m.in. transporty kolejowe na trasie Wysokie Litewskie - Drohiczyn. Przez kilka dni walczyły z Niemcami współpracując z frontowymi oddziałami Armii Czerwonej.

30 lipca dostały od dowództwa sowieckiego rozkaz przejścia do Orzeszkowa koło Hajnówki. Po rokowaniach Sowieci zgodzili się na przejście Polaków na południe, w rejon Ruskowa. 4 sierpnia 1944 partyzanci przeszli Bug po przęsłach mostu kolejowego pod Siemiatyczami. Po drodze wyzwoliły szereg miejscowości, m.in. Sarnaki. Zgodnie z rozkazem gen. Tadeusza Komorowskiego "Bora" oddziały 30 Dywizji Piechoty AK podjęła próbę odsieczy Powstaniu Warszawskiemu.

15 sierpnia pod Dębem Wielkim na przedpolach Warszawy zostały otoczone przez Sowietów i rozbrojone. Żołnierzy wywieziono do obozu NKWD w Majdanku k. Lublina, a oficerów w głąb Związku Sowieckiego.

W mieście zachowały się kościół katolicki (1608), cerkiew Podwyższenia Krzyża Św. (1869) i barokowa kostnica (1772)

Od 1991 roku miasto w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego Białorusi.

Więcej informacji: Kresowe zamki Rzeczpospolitej
Operacja "Burza" 1944, w Obwodzie AK "Tygrys" nr 6 - Powiecie XIII/1 NSZ
Walki Augustowskiego Pułku Kawalerii W kampanii wrzeŚniowej 1939 r. c.d. z TEKI numer 3

Wydrukuj stronę