Pokaż na mapie
 Smoleńskie
 I Rzeczpospolita
 ANDRUSZÓW
Andrusovo, Androussovo
ros. Андрусов

Wioska w powiecie kraśnieńskim województwa smoleńskiego, przy ujściu Horodni do Wiekery, pomiędzy Krasnem a Mścisławiem, po 1667 roku położona tuż za granicą z Rosją.

Miejsce parafowania 9 lutego (30 stycznia w kalendarzu juliańskim) 1667 roku rozejmu Rzeczpospolitej z Rosją, kończącego działania zbrojne w wojnie (1654-67), wywołanej przyłączeniem Ukrainy do Rosji na mocy ugody perejesławskiej. Podjęte latem 1664 roku rozmowy z Rosją trwały dwa i pół roku.

Rozejm podpisały delegacja sejmu Rzeczpospolitej pod przewodnictwem Krzysztofa Paca, kanclerza litewskiego i J.Hlebowicza oraz strona rosyjska reprezentowana przez Atanazego Ordina-Naszczokina.

Rzeczpospolita traciła w nim na rzecz Rosji województwa smoleńskie (z wyłączeniem ziemi orszańskiej przyłączonej do do witebskiego), czernihowskie, ziemię siewierską, część województwa witebskiego i większośc kijowskiego - Ukrainę lewobrzeżną (Zadnieprze).

Rzeczpospolita odzyskiwała polskie Inflanty (województwo inflanckie), województwa połockie i witebskie.

Zdobycze Rosji na Polsce uznała wcześniej Szwecja "wiecznym pokojem" w Kordis (1661).

Rosja zatrzymywała Kijów - formalnie na 2 lata. W rzeczywistości Rosja nigdy nie oddała miasta. Rzeczpospolita zrzekła się praw do Kijowa ostatecznie w 1686 roku. Spowodowało upadek znaczenia miasta odciętego od zaplecza prawobrzeżnej Ukrainy.

Wspólny protektorat nad Zaporożem zobowiązywał obie strony do udzielania sobie pomocy w razie buntów kozackich.

Oba państwa deklarowały podjęcie wspólnych walk z Tatarami i Turcją.

Rozejm zawarty w Andruszowie ustalił wschodnią granicę Rzeczypospolitej aż do I rozbioru (1772). Dowodził wyraźnego osłabienia pozycji Rzeczypospolitej wobec Rosji.

Rozejm (doczesny pokój) andruszowski miał obowiązywać 13 i pół roku. Za panowania Jana III Sobieskiego, poseł polski Krzysztof Grzymułtowski, kasztelan poznański, podpisał w Moskwie kolejny "wieczysty pokój" (1686) z Rosją, zwany później jego imieniem. Traktat ten potwierdzał postanowienia rozejmu andruszowskiego.

Dodatkowo traktat Grzymułtowskiego gwarantował swobodę wyznania dla ludności prawosławnej w Rzeczypospolitej, a gwarantem tego czynił Rosję, przyznając jej prawo do interwencji.


Wydrukuj stronę