Stanisławowskie powiat Kossów, Śniatyń  mapa 1:75 000

PN -  ZACH Jaworów, Jasienów, Kossów (Kosów), Kluczów Wlk., Kuty, Pistyń, Rożnów, Zabłotów

PN -  WSCH Śniatyń, Wołczkowce, Załucze

Miejscowość nad Czeremoszem, przy drodze z Kołomyi (42 km), u stóp góry Owidiusz, na pograniczu Bukowiny.

Nazwa miejscowości miała dać nazwę całej krainie - Polska sięgała aż po Kuty i stąd nazwa Pokucie.

W okresie II Rzeczypospolitej, tłumaczono tę nazwę także osadzaniem tu w czasach Bolesława Chrobrego ludności za karę - w "pokucie" za grzechy.

Kuty wspomniano w 1469 roku jako wioskę, należącą do Jana Odrowąża.

Herb miasta

W 1715 roku Józef Potocki, wojewoda kijowski wytyczył miasto, ufundował też kościół ormiański i cerkiew unicką.

Kuty zostały siedzibą starostwa niegrodowego ziemi halickiej województwa ruskiego Rzeczypopolitej.

W 1771 roku Kuty należały do Ludwiki z Mniszchów Potockiej.

W 1772 roku Kuty zostały agarnięte w I rozbiorze Polski przez Austrię. Rząd austriacki zlikwidował starostwo 1 maja 1782 roku, przyłączając Kuty do powiatu kossowskiego.

Miasteczko jednak nadal się rozwijało - liczyło 3,7 tys. mieszkańców (1849), a następnie 6,3 tys. (1880) - głównie Żydów i Ormian.

W drugiej połowie XIX wieku Kuty znalazły się na linii kolejowej Kołomyja-Czerniowce.

W II Rzeczypospolitej znajdowało się tu polsko-rumuńskie przejście graniczne.

We wrześniu 1939 roku ostatnie dni na terenie Polski spędzał w Kutach ostatni prezydent II Rzeczypospolitej - Ignacy Mościcki. Po agresji sowieckiej 17 września 1939 na wyraźną prośbę premiera i rządu przekroczył przez graniczny most w Kutach granicę z sojuszniczą Rumunią. Wyjazd Prezydenta umożliwił w konsekwencji ciągłość najważniejszych instytucji Rzeczypospolitej, pomimo okupowania terytorium kraju przez zaborców.

Most na Czeremoszu w Kutach pozostał w polskich rękach do 20 września 1939 roku. W walce o Kuty zginął Tadeusz Dołęga-Mostowicz, jeden z najpopularniejszych autorów dwudziestolecia, autor "Znachora", "Profesora Wilczura", "Kariery Nikodema Dyzmy", zabity przez sowieckiego żołnierza.

Wydrukuj stronę