|
|
Mapa topograficzna okolic 1:100 000
Pokucie
II Rzeczpospolita
Stanisławowskie
OBERTYN
ukr. Обертин
|
Stanisławowskie, Tarnopolskie powiat Brzeżany, Buczacz, Czortków, Podhajce, Kołomyja, Tłumacz, Trembowla, Zaleszczyki mapa 1:75 000 |
Miejscowość, oddalona 26 kilometrów od Kołomyi. Miejsce bitwy stoczonej 22 sierpnia 1531 roku przez wojska polskie hetmana Jana Tarnowskiego z oddziałami hospodara mołdawskiego Piotra Raresza (Petryły). Tarnowski dowodząc zaledwie 6 tys. armią z 12 działami pokonał 17-tysięczną armię mołdawską, dysponującą 50 działami.
Hospodar Piotr Raresz zwany Petryłą, o uzyskaniu poparcia sułtana tureckiego wtargnął na Pokucie. Wysłano przeciwko niemu armia hetmana Jana Tarnowskiego liczyła ok. 6 tys. żołnierzy.
Pod Gwoźdźcem siły polskie rozbiły okupującą Pokucie armię mołdawską. Na wiadomość o tym hospodar Petryła ruszył na czele 17 tys. armii przeciw Polakom.
Wrogie armie spotkały się 22 sierpnia pod Obertynem. Hetman Jan Tarnowski zdając sobie sprawę z liczebnej przewagi nieprzyjaciela zastosował taktykę walki taborowej. Jej prekursorami byli czescy husyci; stosowało ją również jeszcze w XVIII wieku oddziały kozackie, a także Rosjanie w bitwie pod Cudnowem.
Piechota ukryta za taborem mogła skutecznie bronić się i ostrzeliwać znacznie liczniejszego przeciwnika. Po odparciu ataków mołdawskich na polski tabor silny kontratak konnicy polskiej spowodował panikę Mołdawian. Chaotyczny odwrót wojsk Petryły wykorzystali Polacy, tracąc zaledwie 250 zabitych i rannych, wobec 5 tys. poległych i rannych Mołdawian.
Sukcesu militarnego nie udało się jednak w pełni wykorzystać, gdyż z obawy przed reakcją Turcji Polacy nie wkroczyli do Mołdawii.
|
W II Rzeczpospolitej miasteczko w powiecie Horodenka, województwa stanisławowskiego, liczące 4,7 tys. mieszkańcó (1923) w tym 50% POlaków, 34% Ukraińców i 15% Żydów.
Obertyn był oddalony 14 kilometrów od stacji kolejowej Gody-Turka na linii Chryplin-Kołomyja.
Od 1991 miejscowość w rejonie tłumackim obwodu iwano-frankowskiego (stanisławowskiego) Ukrainy, liczy ok. 3,5 tys. mieszkańców (2000) - tyle samo co pół wieku temu.
Obecny kościół w Obertynie to zaadaptowany budynek dawnego kina, zakupiony od miejscowych władz przez ks. Alfonsa Górowskiego. Parafia katolicka w Obertynie liczy ok. 200 osób, miejscowy ksiądz obsługuje też kościół w Tłumaczu, (54 km), gdzie w kaplicy miejskiego cmentarza gromadzi się zaledwie 20 osób.
Od jesieni 2003 roku w Obertynie miały pojawić się siostry służebniczki starowiejskie, prowadzące tu przed wojną ochronkę. Po wojnie musiały wyjechać do Tłumacza, gdzie prowadziły sierociniec.
Więcej informacji:
Szczegółowy opis bitwy + mapy,
opr. Radosław Sikora