Skole, cerkiew Paraskewy
Skole, cerkiew Paraskewy
Widok na Gorgany ze Skolego
Widok na Gorgany ze Skolego

Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000


 Stanisławowskie
 II Rzeczpospolita
 SKOLE
ukr. СКОЛЕ


Lwowskie,
powiat Drohobycz, Sambor, Turka
 mapa 1:75 000 
PN -  ZACH
Stary Sambor, Turka

PN -  WSCH
Drohobycz, Skole

PD -  ZACH
Wysocko

PD - WSCH
Sławsko

Miejscowość nad Oporem (dopływem Dniestru), u stoku Beskidu w Gorganach, 36 kilometrów na południowy zachód od Stryja, znana dawniej pod nazwą Aleksandria. Powstała wzdłuż drogi z Halicza na Węgry.

Pierwszy raz zostala wspomniana (1397), gdy król Władysław Jagiełło nadał prawo zasiedlanie górskich pustek w okolicach Skolego.

W XV wieku tutejsze majątki były przedmiotem długotrwałego sporu sądowego pomiedzy Szymkiem i Tatianą z Kruszelnickich, dziedziczka Skolego i Tuchli oraz Hrycem i jego synem Klimkiem.

Herb Skolego
Herb Skolego nadany
(1660) przez króla
Jana Kazimierza Wazę

Król Jana Kazimierz nadał Skolemu prawa miejskie (1660). Sieniawscy ufundowali wówczas (ok.1660) w istniejącej tu wcześniej filii parafii ze Stryja kapelanię. Wzniesiono drewniany, unicki kościół p.w. Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny

W końcu XVII wieku, za panowania Jana III Sobieskiego przez Skole wędrowały potajemnie transporty francuskiej broni dla powstańców na Węgrzech, walczących z Habsburgami.

Skole zostało zagarnięte w I rozbiorze Polski (1772) przez Austrię.

W XIX wieku w mieście znajdowała się cerkiew Przemienienia Chrystusa. Skole zostało też siedzibą sądu i władz powiatowych (1848).

W pobliskiej Demni miejscowy tartak wytwarzał specjalny rodzaj drewna rezonansowego, używanego do produkcji instrumentów muzycznych. Pracowała fabryka łopat. W okolicy rozpoczęto wydobycie gazu ziemnego.

30 marca 1888 roku wielki pożar zniszczył 100 domów, kościół i szkołę.

Podczas zaboru austriackiego, Skole należało administracyjnie do powiatu stryjskiego. Liczyło 2 tys.mieszkańców (1890), w tym po 25% Polaków i Ukraińców.

W Skolem urodził się w 1862 roku Stanisław Głąbińskiuczony, wybitny polityk i publicysta, profesorem i rektor (1908-09) Uniwersytetu Lwowskiego, czołowym działaczem Narodowej Demokracji (od 1890), posłem do Rady Państwa (austro-węgierskiego parlamentu), prezes Koła Polskiego (1907), autor zasady ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego odrodzonej Rzeczypospolitej przewodniczący koła poselskiego narodowej demokracji, wicepremier rządu Wincentego Witosa (1923), poseł (1919-28) i senator Rzeczypospolitej (1928-35). po agresji sowieckiej, aresztowany (1939) przez NKWD we Lwowie, skazany na 8 lat więzienia, wywieziony na wschód (1941), zmarł w więzieniu w Charkowie (1941).

Od 1910 (1911?) roku, corocznie w Skolem odbywały się pierwsze polskie kursy instruktorów skautowych. Uczestniczyli w nich twórcy polskiego harcerstwa Andrzej i Olga Małkowscy, Ignacy Kozielewski, Józef Haller (późniejszy generał). T.Strumiłło, Stanisław Sedlczak,

U progu I wojny światowej, 27 lipca 1914 roku uczestnicy kursu złożyli uroczystą przysięgę i zorganizowali tzw. Pocztę Narodową, której celem bylo doręczani przesyłek pocztowych do Polaków na terenie wszystkich zaborów.

W II Rzeczypospolitej Skole należało do powiatu stryjskiego województwa stanisławwowskiego.

27 czerwca 1941 roku, po ataku Niemiec na Związek Sowiecki 600 jeńców, głównie Polaków więzionych w obozie pracy niewolniczej w kamieniołomach w Bolesławiu koło Skolego pognano do Doliny.

Po okupacjach sowieckich (1939-41, 1944-91) i niemieckiej (1941-44), od 1991 roku Skole należy do obwodu (województwa) iwanofrankowskiego (stanisławowskiego) niepodległej Ukrainy.


Wydrukuj stronę