fot. My castles

Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000


 Podole
 II Rzeczpospolita
 Tarnopolskie
 BORSZCZÓW
ukr. БОРЩiВ, Borshchiv


Tarnopolskie - Borszczów, Czortków, Kopyczyńce, Zaleszczyki
Podolskie (I RP) - Felsztyn, Jarmolińce, Kamieniec Podolski
 mapa 1:75 000 
PN -  ZACH
Grzymałów, Husiatyń, Kopyczyńce, Skałat

PN -  WSCH
Felsztyn, Gródek (Podole), Jarmolińce

PD -  ZACH
Borszczów, Kudryńce, Krzywcze, Sińków, Skała

PD - WSCH
Chocim, Kamieniec Podolski, Okopy Św. Trójcy, Smotrycz, Żwaniec

Miejscowość na lewym brzegu Niczawy, dopływu Dniestru, pierwszy raz wspomniana w 1456 roku. Od 1498 roku Borszczów często padał często najazdów tatarskich.
Herb Borszczowa

Borszczów otrzymał herb i lokację na prawie magdeburskim (1629) od króla Zygmunta III Wazy. Na początku XVII wieku Jerzy i Marcin Dydyńscy oraz Konstanty Złotnicki wznieśli tutaj zamek, wielokrotnie później niszczony.

Podczas "potopu", w sierpniu 1655 roku Borszczów z zamkiem zajęły armia rosyjsko-kozacka kniazia Romodanowskiego atakująca Rzeczpospolitą od wschodu.

Po upadku Kamieńca (1672) i podpisaniu traktatu w Buczaczu - aż do pokoju karłowickiego (1699) Borszczów okupowała Turcja.

4 maja 1744 roku kilkudziesięcioosobowa wataha "opryszków" Oleksego Dowbusza (Dobosz,Dowbosz), wsławionego udaną ucieczka przed wojskiem hetmana wielkiego koronnego Józefa Potockiego podstępem zajęła zamek i zamęczyła na śmierć jego właściciela, pułkownika wojsk koronnych Złotnickiego.

Zamek borszczowski został przebudowany w XVIII wieku na rezydencję pałacową. Na jego terenie zbudowano (1763) kościól katolicki, odrestaurowany w 1930 roku.

W wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej (1772) Borszczów zagarnęło cesarstwo austriackie. Austriacy potwierdzili jego prawa miejskie (1785), przyłączając miasto początkowo do cyrkułu zaleszczyckiego, a następnie czortkowskiego.

W latach 1809-15 Borszczów należał do Rosji, jako część "Kraju Tarnopolskiego".

W 1867 Borszczów stał się siedzibą powiatu zreformowanych po klęsce w wojnie z Prusami Austro-Węgier. Od 1875 w Borszczowie działała szkoła, mieszkało tu (1880) 3,6 tys. mieszkańców, choć miejscowośc przypominała bardziej wieś niż miasteczko.
Kościół p.w. Matki Bożej Szkaplerznej (obecnie księży Michalitów), fot.Archidiecezja lwowska

Po wybudowaniu linii kolejowej Czortków - Okopy rozpoczął się jednak szybki rozwój przemysłu. w latach 1902 i 1906 doszło tu do pierwszych strajków i wystąpień robotniczych. Na przełomie XIX i XX wieku większość ziemi w okolicy skupił kupiec Feldschug.

Na początku I wojny światowej 14 sierpnia zajęły Borszczów wojska rosyjskie, okupując miasto aż do lipca 1917 roku, kiedy wkroczyły tu wojska niemieckie i austriackie.

Wykorzystując klęske państw centralnych Borszczów zajęły wojska Ukraińskiej Republiki Ludowej. 5 marca doszło tu do 3-dniowej rebelii bolszewickiej, krwawo stłumionej przez oddziały strzelców siczowych przybyłych z Czortkowa.

Dopiero 7 lipca 1919 roku Borszczów wyzwoliły wojska polskie. Borszczów powrócił do Rzeczypospolitej po 147 latach zaborów, zajęty jeszcze na krótko przez bolszewicką Armię Czerwoną od sierpnia do listopada 1920 roku.

W II Rzeczypospolitej miasto zostało siedzibą powiatu, w 1931 roku liczyło 6,7 tys. mieszkańców.

17 września 1939 roku wojska sowieckie przekroczyły graniczną rzekę Zbrucz i zajęły Borszczów. Kres aresztowaniom i deportacjom sowieckim położyło wkroczenie kolejnego okupanta - wojsk niemieckich 7 lipca 1941 roku.

24 marca 1944 roku do miasta weszły wojska sowieckie I Frontu Ukraińskiego. Niespodziewanie niemiecka 1 armia pancerna, przebijająca się przez Skałę Podolską do Buczacza z okrążenia pod Kamieńcem ponownie zajęła miasto 30 marca. Ostatecznie sowiecka 129 gwardyjska dywizja strzelecka zdobyła Borszczów 6 kwietnia 1944 roku.

Od 1991 roku Borszczów jest miastem rejonowym obwodu tarnopolskiego Ukrainy, liczy 11,3 tys. mieszkańców.


Wydrukuj stronę