Gród istniał tu już gdy król Kazimierz Wielki (1340) przyłączył Ruś Czerwoną do Królestwa Polskiego.

Kazimierz Jagiellończyk nadał Kamionce prawa wolnego miasta (lipiec 1448) i wyznaczył na starostę Jerzego Strumiłło, którego imię dało nazwę miastu. Rozpoczęto wówczas budowę umocnień wykorzystując rzeki Bug i Kamionkę zamek z dwoma basztami, otoczony 15-metrowym częstokołem.

Kolejny przywilej Kazimierza Jagiellończyka (1471) nadał Kamionce lokację na prawie magdeburskim. W XVI wieku działało w mieście 12 cechów rzemieślniczych. Było tu ponad 500 domów i 80 na Zabużu.

W 1509 roku po dwudniowym oblężeniu zdobyli Kamionkę Tatarzy niszcząc i paląc miasto. Zamek wówczas ocalał, został jednak zdobyty przez kolejny atak Tatarów w 1627 roku.

Drewniana cerkiew Narodzenia Bogurodzicy (1605), z cudownym obrazem Matki Bożej, zagrożona upadkiem została zamknięta (1843) i rozebrana (1862). Na jej miejscu zbudowano nową (1878-82) świątynię.

Jedną z najstarszych świątyń Kamionki była prostokątna, drewniana synagoga (1627) ze stromym mansardowym dachem. Ściany wewnętrzne bożnicy były pokryte malowidłami w postaci wielkich tablic modlitewnych.

W końcu XIX wieku w Kamionce zlokalizowano stację przy linii kolejowej Lwów - Radziechów.

Od 17 do 23 maja 1919 r. grupa "Bug" Wojska Polskiego pod dowództwem płk Henryka Minkiewicza, podczas polskiej ofensywy "majowej" zdobyła przyczółek mostowy umożliwiający kontrolowanie linii kolejowej Lwów - Brody i zajęła Kamionkę, spychając resztki oddziałów ukraińskiego korpusu atamana Osypa Mykytki w kierunku miasta Busk.

Podczas agresji bolszewickiej (10-14 sierpnia 1920) zgrupowanie gen. Piotra Szymanowskiego broniło przepraw na Bugu w rejonie Kamionki przed sowiecką XIV dywizją kawalerii, wchodzącą w skład Armii Konnej Siemiona Budionnego, która dążyła do zajęcia Lwowa.

W 3-dniowych walkach zgrupowanie gen. Szymanowskiego zostało rozbite. Jednak bolszewicy nie zdobyli Kamionki, a ich ofensywa została opóźniona.

W II Rzeczypospolitej miasto powiatowe województwa tarnopolskiego, liczyło 6,5 tys.mieszkanców. Od 1937 roku stacjonowała tu 4. bateria 13 dywizjonu artylerii konnej Wojska Polskiego.

Lwowskie, Tarnopolskie pow. Gródek, Lwów, Przemyślany Sokal, Żółkiew, Kamionka  mapa 1:75 000

PN - ZACH Bełz, Krystynopol, Sokal, Mosty Wielkie, Żółkiew	PN - WSCH Kamionka, Majdan St, Radziechów, Stojanów
PD - ZACH Bóbrka, Lwów, Winniki	PD - WSCH Busk, Gliniany, Przemyślany

Wydrukuj stronę