fot. Buzar
fot. Biuro Podróży "Bezkresy"
fot. My castles
Pokaż na mapie
Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000


 Podole
 II Rzeczpospolita
 Tarnopolskie
 PODHAJCE


Stanisławowskie, Tarnopolskie
powiat Brzeżany, Buczacz, Czortków, Podhajce, Kołomyja, Tłumacz, Trembowla, Zaleszczyki
 mapa 1:75 000 
PN -  ZACH
Brzeżany, Monasterzyska, Podhajce

PN -  WSCH
Buczacz, Czortków, Mikulińce, Trembowla, Wiśniowczyk

PD -  ZACH
Kołomyja, Obertyn, Tłumacz, Tyśmienica

PD - WSCH
Czortków, Jazłowiec, Horodenka, Jagielnica, Tłuste, Zaleszczyki

Miejscowość nad rzeką Koropiec, która tworzy tu wielki zalew. Pierwszy raz wspomniane (1444) jako Tudincha. W 1463 roku Podhajce uzyskały prawa miejskie, a w 1539 lokację na prawie magdeburskim i herb.

Powstały tu zamek z trzech stron był naturalnie zabezpieczony przez bagna i stawy rozległej równiny pomiędzy rzekami Złota Lipa i Strypa, dopływami Dniestru.

W sierpniu 1667 r. wtargnął na Ukrainę sułtan kałga (tj. pierwszy zastępca chana) Krym Gerej z potężną armią Tatarów, we wrześniu dołączył do niego hetman kozacki Piotr Doroszenko.

Jan Sobieski, hetman polny koronny, a przyszły król Polski, zastąpił im drogę przemarszu na wysokości Podhajec. Obwarował się w tutejszym zamku i rozproszonymi oddziałami nękał najeźdźców pozbawiając ich swobody działania.

17 października Kozacy musieli zawrzeć nowy układ z Polską. Doroszenko uznał w nim władzę króla polskiego, Tatarzy stawali się znowu sojusznikami Rzeczypospolitej.

Sobieski przez 17 dni oblężenia nie znalazł czasu, by napisać list do ukochanej Marysieńki. Później tak relacjonował jej pokajanie się Doroszeńki, który: "w polu zsiadłszy z konia, przepraszał mię; wyrzekł się wszystkich i tureckich protekcyj i przysiągł ze wszystkim wojskiem być wiernym Króla JMci poddanym".

Układ podhajecki był jednak tylko wybiegiem Doroszenki obliczonym na wydostanie się z czasowej opresji. Hetman kozacki zamierzał bowiem uniezależnić się od Polski i Rosji, zjednoczyć całą Ukrainę pod swą władzą, związać się ściśle z Turcją.

Na polach przy drodze do wsi Białokrynica wznosiła się mogiła z kamiennym krzyżem pamiątkowym, usypana na dawnym pobojowisku.

Podhajce zostały doszczętnie zniszczone (1675) przez wojska tureckie Ibrahim Szyszman-paszy w czasie nieudanej wyprawy na Lwów.

We wrześniu 1698 roku rozegrała się tutaj ostatnia bitwa polskiego oręża z wojskami tureckimi. Dzięki odniesionemu zwycięstwu hetmana Feliksa Potockiego podpisano pokój w Karłowicach ostatecznie kończący okres wojny z Turcją. Do Polski powróciło wówczas Podole Kamieńcem utracone w 1672 roku na mocy traktatu w Buczaczu.

W 1768 Rosjanie rozbili tu wojska konfederatów barskich.

W II Rzeczypospolitej Podhajce, siedziba powiatu województwa tarnopolskiego, liczyły 6 tys. mieszkańców.

Miasto posiadało niegdyś 5 świątyń: kościół parafialny św. Trójcy (1463, 1634), wielokrotnie niszczony. Pochowano w nim Stanisława Rewerę Potockiego, hetmana iwelkiego koronnego. Cerkiew uspieńską (1651-53) ufundowała Anna z Mohyłów Potockich, córka hospodara mołdawskiego.

Podobna do niej synagoga miała być pierwotnie kościołem ormiańskim, Na jej wewnętrznych ścianach bylo widać ślady malowideł kościelnych. Na cmentarzu żydowskim stare nagrobki sięgały początków XV stulecia.

Z dawnego zamku Czartoryskich pozostały fundamenty i część baszty wykorzystane później przy budowie browaru. W dawnym domu Czartoryskich miał mieszkać Fryderyk Chopin.

Od 1991 miasto rejowowe obwodu tarnopolskiego Ukrainy, liczy 3,8 tys. mieszkańców.

Wiecej informacji: Strona Renaty i Grzegorza Gołębiowskich


Wydrukuj stronę