Mikołaj Gniewosz ratuje króla w bitwie pod Zborowem,
obraz Juliusza Kossaka
Bohdan Chmielnicki składa królowi Janowi Kazimierzowi po bitwie pod Zborowem,
obraz Jana Matejki
Zborów, widok z początku XX wieku
Zborów - budynek starostwa, widok z początku XX wieku
Zborów budynek starostwa, widok z początku XX wieku
Bitwa pod Zborowem, obraz nieznanego malarza ukraińskiego
Bitwa pod Zborowem, obraz nieznanego malarza ukraińskiego
fot. www.lviv.ua.jpg

fot. www.lviv.ua.jpg
Współczesny widok pola bitwy pod Zborowem
fot. www.lviv.ua.jpg
Pokaż na mapie
Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000

 Podole
 II Rzeczpospolita
 Tarnopolskie

 ZBORÓW
ukr. ЗБОРiВ, Zboriv


Tarnopolskie - Brody, Radziechów, Tarnopol, Zbaraż, Zborów, Złoczów, Wołyńskie - Dubno, Horochów, Krzemieniec
 mapa 1:75 000 
PN -  ZACH
Beresteczko, Boremel, Brody, Łopatyń, Radziwiłłów

PN -  WSCH
Dubno, Krzemieniec, Poczajów

PD -  ZACH
Olesko, Podhorce, Podkamień, Pomorzany, Zborów, Złoczów

PD - WSCH
Horodyszcze, Tarnopol, Załoźce, Zbaraż

Miasto założyli w XVI wieku Zborowscy, przybyli tu z Małopolski, którzy nadali osadzie, położonej na czarnomorskim szlaku handlowym, swoją nazwę rodową. Na początku XVII wieku Zborów przeszedł w posiadanie Jakuba Sobieskiego, ojca króla Jana III.

Latem 1649 wojska Rzeczpospolitej pod dowództwem króla Jana Kazimierza idące na odsiecz Zbaraża (obleganego przez armię kozacko-turecką) podczas przeprawy przez Strypę pod Zborowem zostały otoczone przez 100 tys. Tatarów i Kozaków. Dzięki zabiegom dyplomatycznym kanclerza Jerzego Ossolińskiego i naciskom Tatarów na Chmielnickiego 17 sierpnia 1649 roku doszlo do zawarcia ugodę z Kozakami, zwaną 'zborowską'.

Umowa podnosiła ilość rejestrowych Kozaków z 7 do do 40 tysięcy. Król zatwierdzał Chmielnickiego w godności hetmana wojsk zaporskich. W województwach: podolskim, bracławskim i kijowskim urzędy mogli pełnić tylko Rusini.

Biskupom prawosławnym (metropolicie kijowskiemu) przyznano miejsce w Senacie Rzeczypospolitej. Duchowieństwo unickie nie miało możliwości powrotu na ziemie ukrainne.

Ugoda pozwalała Tatarom na rabowanie Podola i Bracławszczyzny w drodze powrotnej na Krym. Chan otrzymał też 40 tys. talarów okupu oraz obietnicę 200 tys. rocznej daniny. Kozacy i Tatarzy odstępowali od oblężenia Zbaraża.

Ugoda zborowska nigdy nie weszła w życie - sejm Rzeczypospolitej w listopadzie 1649 r. ratyfikował ugodę, ale biskupi polscy nie dopuścili do senatu metropolity kijowskiego, Chmielnicki zaś związał się z sułtanem tureckim.

W Zborowie znajduje się zabytkowy kościół parafialny (1766). Pochodzący z niego obraz Matki Boskiej z Jezusem na ręku towarzyszył królowi Janowi III w wielu wyprawach wojennych.

W II Rzeczypospolitej Zborów, liczący ok. 6 tys. mieszkańców, był siedzibą powiatu województwa tarnopolskiego.

Jesienią 1942 roku Niemcy dokonali tu masakry ponad 2 tysięcy osób ludności żydowskiej, zgromadzonych tu z całego powiatu. Przetrzymywano ich w prowizorycznym obozie pod miastem od strony Młynowiec, a następnie rozstrzelano, grzebiąc zwłoki w kilku masowych grobach. Akcją kierowała specjalne "komando" niemieckiej żandarmerii, w asyście licznych oddziałów pomocniczej policji ukraińskiej.

Więcej informacji: K.Dajczak, Zborów


Wydrukuj stronę