rys. z "Tygodnika Ilustrowanego", 1861 |
|
Ko¶ció³ Pijarów (1730) fundacji królewicza Jakuba Sobieskiego Austriacy zamienili (1788) na magazyn, a kollegium pijarskie skasowali. Rekonsekracja ¶wiatyni by³a mo¿liwa w 1838 roku, kiedy to dawny XVII wieczny rzymsko-katolicki ko¶ció³ parafialny (obecna cerkiew Zmartwychwstania) objêli unici. |
W czasach Zwi±zku Sowieckiego ko¶ció³ by³ jednym z nielicznych czynnych pomiêdzy Lwowem a dawn± granic± Polski na Zbruczu. Dziêki temu w ko¶ciele zachowa³o siê ca³e zabytkowe wyposa¿enie, za¶ miejsce to by³o ostoj± polsko¶ci.
|
|
Mapa topograficzna okolic 1:100 000
Jako Z³oczów pierwszy raz miejscowo¶æ wspomniano (1442) gdy nale¿a³a do Jana z Sieni. Z³oczów zosta³ nabyty za olbrzymi± sumê 300 grzywien (1442 ?43) przez króla W³adys³awa Warneñczyka.
15 wrze¶nia 1523 roku, gdy w³a¶cicielem Z³oczowa by³ W³adys³aw Sieniñski miasto uzyska³o przywilej prawa magdeburskiego z nadania króla Zygmunta I.
Wkrótce Stanis³aw Sieniñski sprzeda³ Z³oczów (1532) ksiêciu Andrzejowi Górce, kasztelanowi poznanskiemu, który dokona³ przebudowy zamku.
Od 1592 roku Z³oczów nale¿a³ do Marka Sobieskiego - dziadka króla Jana. Jakub Sobieski dokona³ kolejnej przebudowy (1634-36) zamku, wzmocnionego czterema bastionami. Zamek ozdobi³y herby Janina, Godzawa, Rawicz oraz monogram J.S.K.K.S.K. (Jakub Sobieski, Krajczy Koronny, Starosta Krasnostawski). Powsta³a wówczas pó¼norenesansowa, dwupiêtrowa rezydencja pa³acowa oraz tzw. chiñski pa³ac.
Dwa lata pó¼niej król Jan Sobieski wyznaczy³ Z³oczów jako miejsce koncentracji wojsk (1674) przed wymarszem na wojne z Turkami. Hetman Stanis³aw Jab³onowski zatrzyma³ tutaj (1675) ogromny zagon ordy tatarskiej Ad¿y-Gireja.
W 1690 roku Tatarzy zagrozili nawet swoim najazdem przebywaj±cemu w Z³oczowie królowi Janowi.
W XVIII wieku zamieszka³ w Z³oczowie królewicz Jakub Sobieski, który tutaj te¿ zmar³ (1737).
Wnuczka króla - Maria Karolina de Bouillon sprzeda³a swe dobra ksiêciu Micha³owi Kazimierzowi Radziwi³³owi zwanemu "Rybeñko". Zaniedbany zamek bardzo podupad³. W 1782 by³ ju¿ mocno zrujnowany. Nowymi w³a¶cicielami zosta³a rodzina Sapiehów.
Po ogromnym po¿arze miasta w 1797 nastapi³ dalszy upadek miasta. Nowi w³a¶ciciele (1802) - Komarniccy odrestaurowali zamek na swoj± rezydencjê, jednak pó¼niej sprzedali (1834 ?40) fortecê austriackiemu rz±dowi, który urz±dzi³ na zamku koszary.
Od 1872 (?73) roku Austriacy wykorzystywali warowniê jako pomieszczenie dla s±du i wiêzienie.
W okresie II wojny ¶wiatowej miejsce to by³o katowni± NKWD (1939-41), które wymordowa³o tu ponad 1200 Polaków. Stosy trupów znaleziono w samym lochach i zakopane w do³ach przy zamku. Pó¼niej swoje swoje miejsce ka¼ni urz±dzi³o tu gestapo (1941-44).
Zamek (od 1986) nale¿y obecnie do Lwowskiej Galerii Sztuki i trwaj± tutaj prace konserwatorskie (od 1979). Na wie¿yczkach stra¿niczych zachowa³y siê do dzisiaj herby Sobieskich.
W II Rzeczypospolitej siedziba powiatu, 15 tys. mieszkañców.
Od 1991 roku miasto rejonowe województwa (obwodu) lwowskiego Ukrainy, 66 km na wschód od Lwowa, liczy 25 tys. mieszkañców.
Wiêcej informacji:
Biuro Podró¿y "Amigo"
Podole
II Rzeczpospolita
Tarnopolskie
Z£OCZÓW
ukr. ЗОЛОЧiВ, Zolocziw,
Zolochiv
Lwowem i Tarnopolem, w pa¶mie wzgórz Woroniaków i Go³ogór.
Wspomniana po raz pierwszy (1180) pod nazw± Radziecze.
W koñcu XIII wieku sta³ tu drewniany zamek, spalony w XIV i XV wieku podczas najazdów Tatarów krymskich.
Tarnopolskie - Brody, Radziechów, Tarnopol, Zbara¿, Zborów, Z³oczów,
Wo³yñskie - Dubno, Horochów, Krzemieniec
mapa 1:75 000
Jego syn, pó¼niejszy król Jan Sobieski rzadko przebywa³ w Z³oczowie wybieraj±c jako rezydencje, odziedziczone po Dani³³owiczach zamki w Pomorzanach, Olesku i ¯ó³kiew.
Z³oczów zrobi³ du¿e wra¿enie (1671) na wys³anniku krola Francji Ludwika XIV.
Jednak po upadku twierdzy kamienieckiej Turcy zdobyli (1672) zamek po 6 dniach oblê¿enia i zniszczyli. Fortece zaraz jednak odbudowano.
Zamek, pochodz±cy z XVII wieku, wybudowany prawdopodobnie przez Siemieñskich, wzmocniony fortyfikacjami przez Sobieskich
fot. Buzar