fot. Kustodia oo. bernardynów |
fot. Alina Majewska, www.radzima.org |
fot. Alina Majewska, www.radzima.org |
fot. Alina Majewska, www.radzima.org |
fot. Alina Majewska |
Miasteczko nad rzeką Serwecz, 150 km na północ od Mińska.
Wspomniane po raz pierwszy w 1504, gdy król Aleksander Jagiellończyk nadał franciszkanom - bernardynom rozległą puszczę (6000 morgów) w powiecie oszmiańskim. Lasów pilnował braciszek mieszkający w szałasie nazywanym przez ludność miejscową "budą" i stąd powstała nazwa miejscowości. Mnisi opuścili Budsław (1560) ale powrócili i postawili tu drewniany kościół Nawiedzenia NMP (1591).
Bernardyni wileńscy zbudowali póĄnorenesansowy kościół murowany (1633-43) na planie krzyża łacińskiego p.w. Wniebowzięcia NMP (fundacji wojewody połockiego i hetmana litewskiego Janusza Kiszki) i umieścili w nim obraz Matki Bożej, który wojewoda wileński Jan Pac otrzymał od papieża Klemensa VIII. Obraz ten po śmierci wojewody dostał się w ręce bernardynów i zasłynął łaskami. Podczas najazdu moskiewskiego (1654-67) franciszkanie wywieĄli łaskami slynący obraz Matki Bożej do Sokółki na Podlasiu.
Król August II nadał Budsławowi 6 paĄdziernika 1732 prawa miejskie. Zniszczony w czasie wojen XVII w. odbudowano (1767-83) w styliu wileńskiego baroku, prawdopodobnie według projektu I.Fontany. Bernardyni prowadzili przy klasztorze szpital, dwuletnią szkołę elementarną (1793-1842) i przez jakiś czas szkołę muzyczną. W klasztorze mieściło się studium teologii moralnej i retoryki 1731-97).
Okupowany od II rozboru (1793) przez Rosję. Władze carskie zamknęły klasztor w r. 1852(58?). Kościół przejęli wówczas księża diecezjalni, klasztor z czasem uległ zupełnemu zniszczeniu. Pięciu zakonników wzięło udział w powstaniu styczniowym. Miasteczko liczyło przez cały XIX i XX wiek kilkuset mieszkańców.
Pod koniec I wojny światowej w lutym 1918 Budsław został zajęty przez Niemców. Powrócił do Polski w 1920 roku, jako gmina w powiecie wilejskim województwa wileńskiego. W 1990 kościoł uzyskal tytuł bazyliki mniejszej.
Więcej informacji: