Księga poszukiwań, Forum, mapy powiatów Wileńszczyzny:
WILEŃSZCZYZNA  -   Powiaty woj. wileńskiego:
Brasław  -   Głębokie  -   Mołodeczno  -   Oszmiana  -   Postawy  -   Święciany  -   Wilejka  -   miasto WILNO  -   powiat Wileński  -  

Dochód z klikania w reklamy przeznaczony na utrzymanie strony i przyspieszenie jej wczytywania.

Zamek Sapiehów, rys. Napoleona Ordy (1876)
Zamek Sapiehów fot. www.the4feet.com
Zamek Sapiehów, rekonstrukcja D. Bubnowski
Kościół bazylianów, fot. www.the4feet.com
Kościół bazylianów
fot. Nadzieja Groda, www.radzima.org
Wnętrze kościoła
fot. K. Szastowski, www.radzima.org
Widok na Holszany
fot. K. Szastowski, www.radzima.org

Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000


 Wileńszczyzna
 II Rzeczpospolita
 HOLSZANY

biał. ГАЛЬШАНЫ, Halszany, rej. АШМЯНСКІ, ros. ГОЛЬШАНЫ, Golshany, Olshan,

Założycielem miasteczka miał być jeden z synów księcia litewskiego Romunta - Holsza, od którego wywodzić się ma ród książąt Holszańskich. Od imienia syna Holszy - Algimunt (zm. 1280), wszyscy jego potomkowie używali przydomku Algimuntowiczów.

Holszańscy zbudowali drewniany zamek (XIII w.) na górze nad rzeką Korabl na północny wschód od Holszan.

Ostatnim męskim potomkiem był Paweł Algimuntowicz Holszański, biskup łucki, a póĄniej wileński (1536-1555), po którym Holszany odziedziczyła Helena z linii Dubrowickiej. Poślubiając (1525) Pawła Sapiehę z Kodnia, wniosła Holszany w posagu.

Ostatnimi dziedzicami klucza holszańskiego z rodu Sapiehów: Kazimierz (zm. 1639) i Tomasz (zm. 1646) podzielili (1638) majątek między sobą. Obciążone znacznymi długami, dobra holszańskie uległy póĄniej rozdrobnieniu.

"Czarny zamek" został wybudowany (1610) przez Pawła Stefana Sapiehę, wicekanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego i był uważany za jeden z najpiękniejszych na Wileńszczyżnie. Powstał na brzegu rzeki Olszanka. Dwupiętrowy murowany zamek w kształcie czworoboku (o szerokości 100 m) z ośmiościennymi wieżami po bokach oraz kaplicą umieszczoną w boku bramy posiadał unikatowy system ocieplania budynku, wodociąg i kanalizację. Pokoje gościnnych oraz galerie upiększały freski i sztukateria, podłoga była wyłożona płytką ceramiczną, na kominach widniały herby rodowe.

Wokół zamku zbudowano 3 sztuczne jeziora z dnem wyłożonym kafelkami. W rezydencji była okazała biblioteka, kolekcja obrazów i zbroi. W ciągu wieków zamek kilka razy był przebudowywany i zaczął popadać w ruinę. Podczas wojny północnej zniszczony przez Szwedów.

W XIX wieku należał do rodziny Żabów. Kolejny właściciel zamku Gorbaniew rozebrał (1880) baszty i część ścian na budowę karczmy. Obecnie pozostały tu jedynie ruiny.

Według legendy pod zamkiem istniały podziemne tunele, a Sapiehowie mogli jeĄdzić tam karocą, zaprzęgniętą trójką koni nawet do zamku w sąsiednim Krewie).

Paweł Stefan Sapieha ufundował kościół i klasztor (1618). Po jego śmierci jego czwarta żona zbudowała wenatzr świątyni rotundę z marmurowym nagrobkiem męża i jego trzech poprzednich żon. Ich posągi stały tu do ok. 1970 roku, gdy "zabezpieczono" je wywożąc do Muzeum Starożytnej Historii i Kultury Białoruskiej w Mińsku, gdzie pozostają do dzisiaj.

Tatiana Puchowaja, Historia Holszan, w: "Głos znad Niemna"


Wydrukuj stronę