Księga poszukiwań, Forum, mapy powiatów Wileńszczyzny:
WILEŃSZCZYZNA  -   Powiaty woj. wileńskiego:
Brasław  -   Głębokie  -   Mołodeczno  -   Oszmiana  -   Postawy  -   Święciany  -   Wilejka  -   miasto WILNO  -   powiat Wileński  -  

Dochód z klikania w reklamy przeznaczony na utrzymanie strony i przyspieszenie jej wczytywania.

::Rymszany :: Rzecz-pospolita.com :: Litwa,ŻmudĄ



 Wileńszczyzna
 II Rzeczpospolita
 RYMSZANY
lit. Rimđë

Miejscowość nad brzegiem jeziora Ilgis. Wójtostwo Rymszany było częścią składową ogromnego starostwa daugieliskiego. Pierwszym znanym starostą daugieliskim (1514) był wojewoda połocki Olbracht Gasztołd mianowany przez króla Zygmunta I. PóĄniej starostą był tu jego syn Stanisław Gasztołd, i jego żona (następnie wdowa) Barbara Radziwiłłówna. Po jej ślubie z królem Zygmuntem Augustem Daugieliszki znowu stały się majątkiem królewskim.

W XVII - XVIII wieków starostwem władali Podberescy, Chodkiewiczowie, Pacowie i Platerowie. Zniszczenia najazdów szwedzkich (1655-60) i rosyjskich (1654-67) spowodowały, że wójtostwo rymszańskie liczyło (1690) zaledwie 10 dymów. W 1690 roku właścicielem Rymszan był Feliks Jan Pac, podkomorzy WKL.

W końcu XVIII wieku właścicielami liczącej zaledwie 7 gospodarstw i około 50 mieszkańców wsi Rymszany została rodzina Platerów, władająca tu do połowy XIX wieku

Ziemia ta ucierpiała także podczas wojny północnej i póĄniejszego przemarszu wojsk Napoleona w 1812 roku. W końcu XVIII wieku, Rymszany nazywano też Janowem. Położenie Rymszan na trakcie z Jezioros do Widz spowodowało rozwój handlu osiedlanie się Żydów. W 1865 roku otwarto tu początkową wiejską szkołę.

W pobliżu Rymszan trwały walki rosyjsko-niemieckie podczas I wojny światowej. Zachowały zbiorowe mogiły żołnierzy niemieckich koło wsi Antalga i Nagrany. W latach 1915 - 1918 Niemcy zbudowali dla potrzeb wojska linię kolejki wąskotorowej Dukszty - Druja, prowadzącą przez Rymszany.

Kapliczka w Rymszanach istniała już na początku XVIII wieku być może fundacji Paców. Pierwszy drewniany kościół w Rymszanach powstał podobno w 1743 roku, jako filialny parafii dryświackiej, a póĄniej - daugieliskiej, przebudowany w 1803 i 1872 roku.

Platerowie, otrzymawszy Rymszany w końcu XVIII wieku, zobowiązali się wypłacać dla miejscowego proboszcza 75 rubli w srebrze rocznie. Około 1905 roku powstała samodzielna parafia w Rymszanach z terenów należących dawniej do parafii w Daugieliszkach, Widzach i Dryświatach. Powstał wówczas jednonawowy, drewniany kościoła z wieżą (1905-08), istniejący do dzisiaj.

W II Rzeczypospolitej Rymszany znalazły się w powiecie brasławskim wojewodztwa wileńskiego. Rymszany liczyły około 200 mieszkańców. Osiedle składało się z dwóch ulic, miało kilka sklepów, pocztę, szkołę, posterunek policji.

Parafia rymszańska W 1926 roku parafia liczyła 2682 wiernych, w tym 80% Litwinów (działało tu kilka stowarzyszeń litewskich m.in. Bractwo św. Kazimierza), 6% Żydów i ponad 10% Polaków.

Promotorem sadownictwa w okolicach Rymszan był osiadły tu na przełomie XIX i XX wieków profesor i słynny botanik - pomolog Adam Hrebnicki (1857-1941). Na otrzymanej od teścia ziemi (14 ha), założył sad owocowy (głównie jabłoniowy), wybudował nieduży dworek i zajął się badaniem drzewek owocowych. Ze względu na piękność sadu, to miejsce nazwano po prostu Rajem - nazwa ta funkcjonuje dotychczas. Obecnie znajduje się tu także muzeum i pomnik Adama Hrebnickiego. Raj znajduje się w odległości kilku kilometrów od Rymszan, niedaleko osiedla Dukszty. W czasach okupacji sowieckiej uprawiano tu jabłka na skalę przemysłową. W odróżnieniu od sąsiednich "polskich" Smołw i Mejkszt, Rymszany mają raczej charakter litewski.

Od 1991 miejscowość w rejonie ignalińskim Litwy.

Więcej informacji: Mirosław Gajewski, Rymszany w:"Nasza Gazeta"


Wydrukuj stronę