Pałac Wagnerów w Solecznikach
Pałac Wagnerów w Solecznikach www.randburg.com

Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000



 Wileńszczyzna
 II Rzeczpospolita
 SOLECZNIKI

lit. Salcininkai,
niem. Salseniken, Saletzniken, Saltseniken

Miejscowość nad Solczą, dopływem Mereczanki, przy trakcie z Wilna do Lidy. wspomniana pierwszy raz w "Kronice Duisburskiej":
"W 1311 roku wielki komtur Henryk , 150 braci z silnym wojskiem oraz 2000 pieszych odbyli wyprawę wojenną na Litwę, do okolicy zwanej Soleczniki, gdzie jeszcze nie było widziane wojsko chrześcijańskie".

Soleczniki jeszcze trzykrotnie (1378, 1382 i 1394) padały ofiarą napadów krzyżackich. Po dwóch najazdach (1378,1382) pozostawały jedynie zgliszcza.

W 1410 roku w miasteczku został wybudowany drewniany kościół p.w. Św. Piotra Apostoła.
W XVI wieku Soleczniki należały do Hlebowiczów. W 1523 roku Jan Hlebowicz , wojewoda wileński i jego żona poczynił nadania na rzecz kościoła.Świątynia została rozbudowana (1622) przez Alfonsa Lackiego, podkomorzego wileńskiego.

W XVI wieku Soleczniki stały się własnością Chodkiewiczów. Powstała tu wówczas kaplica protestancka i żydowski dom modlitwy.

Soleczniki wraz z kościołem zostały spalone przez najeĄdĄców moskiewskich (1655). Staraniem rodziny Hlebowiczów zostały odbudowane.

2 listopada 1821 roku, na starym przykościelnym cmentarzu w Solecznikach, Adam Mickiewicz w towarzystwie Maryli z Wereszczaków Puttkamerowej (mieszkającej w pobliskich Bieniakoniach - obecnie na terenie Białorusi) obejrzał obrzęd dziadów, opisany póĄniej w II częsci "Dziadów".

Poeta gościł w Solecznikach u swego przyjaciela - księdza Pawła Hranyszkiewicza, spędzał tu także święta Bożego Narodzenia .

Soleczniki nabył (ok.1823) hrabia Karol Ferdynand Wagner. Jego syn Olgierd Wagner rozpoczął budowę neoklasycystycznego pałacu według projektu niemieckiego architekta Hetzcholda (1876-80). Starszy, XVIII-wieczny dwór Chodkiewiczów połączono z nowym pałacem i służył odtąd jako oficyna.

W 1866 roku miejscowość liczyła 460 mieszkańców. Działały tu niewielka huta szkła, papiernia, gorzelnia. Przez Soleczniki poprowadzono (1882) linię kolejową Wilno- Lida.

W II Rzeczypospolitej Soleczniki leżały na połudnowym skraju województwa wileńskiego, tu ż przy granicy nowogródzkiego. Należący do Karola Wagnera pałac w Solecznikach należał do najlepiej utrzymanych siedzib ziemiańskich na WileńszczyĄnie. Gospodarstwo, zwiedzane przez liczne wycieczki, jako gospodarstwo wzorcowe, zostało wyłączone spod ustawy o reformie rolnej.

W 1939 roku Soleczniki zamieszkiwało 4,8 tys. mieszkańców. Po agresji sowieckiej 17 wrzesnia 1939 roku i terrorze okupacji sowieckiej i niemieckiej Soleczniki liczyły liczyło 733 mieszkańców (1942).

Podczas II wojny światowej zniszczono także wnętrza i cenne zbiory sztuki w pałacu Wagnerów, a bibliotekę i archiwum spalono. Ocalała tylko resztka wspaniałego parku w stylu angielskim , którego drzewa niemal w całości zostały wycięte. W odrestaurowanym po wojnie pałacu Wagnerów mieści się szkoła muzyczna.

Na miejscowym cmentarzu znajdują się ruiny Za reżimu sowieckiego zniszczono także klasycystyczną kaplicą grobowej Wagnerów, wzniesioną (ok. 1840) r. przez Karola Wagnera. Przy drodze do Wilna zachowała się murowana 6-metrowa kaplica z końca XIX wieku projektowana przez Wawrzyńca Gucewicza.

W 1956 roku Soleczniki otrzymały prawa miejskie. (Soleczniki nie otrzymały nigdy nadania praw miejskich według prawa magdeburskiego).

W 1972 roku z Ejszyszek do Solecznik przeniesiony siedzibę administracji rejonowej. Liczba mieszkańców wzrosła do 3,7 tys. (1976).

U kresu imperoum sowieckiego, 6 września 1989 roku samorząd solecznicki - rada deputowanycb ludowych ogłosila rejon solecznicki polskim rejonem narodowym w składzie Litewskiej SRR. Decyzja ta została póĄniej anulowana przez władze niepodległej Litwy.

Obecnie rejon solecznicki Litwy zamieszkuje zdecydowana większość Polaków. W pobliżu znajdują się Soleczniki Małe na Wisińczą (dopływem Sołczy).



Wydrukuj stronę