POWIAT ŚWIĘCIANY - Poszukiwania, opinie 

fot. Strona miasta Święciany
Pokaż na mapie
Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000


 Wileńszczyzna
 II Rzeczpospolita
 ŚWIĘCIANY

lit. Svencionys, hebr. סווינציאן,שווינציאני
::Kresy :: Rzecz-pospolita.com :: RZECZPOSPOLITA WIRTUALNA ::Wilno,Lwów,Litwa Ukraina,Białoruś
Wileńskie
ŚWIĘCIANY (pow.Święciany)
 MAPA 1:100 000 
PN - ZACH

PN - WSCH

PD - ZACH

PD - WSCH


Wileńskie
HODUCISZKI
powiat Postawy, Święciany
 MAPA 1:100 000 
PN - ZACH

PN - WSCH

PD - ZACH

PD - WSCH

Jedną ze starszych osad litewskich, na skrzyżowaniu dróg kupieckich z Połocka i Witebska.

Prawdopodobnie znajdował się tu drewniany dwór Witolda. W okolicach wielki książę litewski Witold osiedlił Tatarów, dzięki czemu miasto stało się centrum rzemiosła.

Fundatorem pierwszego kościoła w Święcianach był Witold. W 1486 roku Święciany posiadały już statut miasta. W 1636 r. została zbudowana nowa drewniana świątynia, która kilkakrotnie podlegała rekonstrukcji.

Od 1565 roku Święciany, należące do powiatu oszmiańskiego były siedzibą sądu ziemskiego.

Na przedmieściach Święcian wybudowano kościół (1633) i klasztor franciszkanów. Przy klasztorze powstała dwuletnia szkołę (1794). Klasztor skasowano ukazem carskim (1832) w ramach represji po powstaniu listopadowym.

W III rozbiorze Rzeczypospolitej (1795) zagrabione przez Rosję.

31 stycznia 1800 roku rosyjski senat nadał Święcianom samorząd, zbudowano wówczas ratusz.

W ramach Gubernii Wileńskiej utworzono powiat z siedzibą w Święcianach, od 1843 r. powiat Święciański.

W 1812 roku cesarz Napoleon przyjmował w Święcianach defiladę wojsk.

20 kwietnia 1831 roku w Święcianach powołano Tymczasowy Rząd Polski na Litwie, z hr. Edmundem Mostowskim na czele. Jednak w po zaciętych walkach z liczniejszym oddziałem kozackim, powstańcy byli zmuszeni wycofać się na północno-zachodni skraj miasta - na Górę Szubienic, gdzie zostali rozbici.

Święciany należały wówczas do rosyjskiego admirała Czyczagowa, nastepnie (1837) zostały wykupione przez skarb rosyjski. Miasto zostało siedzibą powiatu (1843) gubernii wileńskiej. Dopiero w 1898 roku zakończono budowę murowanego kościoła.

W 1895 urodził się w Śięcianach por. Franciszek Żwirko, wsławiony wraz z inż. Stanisławem Wigurą zwycięstwami w międzynarodowych zawodach lotniczych (zginęli tragicznie w 1932 roku).

Święciany powróciły do II Rzeczypospolitej w 1919 roku. Pod koniec lat 20-tych posłem (BBWR) ze Święcian był Stanisław Cat-Mackiewicz.

Sowieci po zajęciu Święcian (1939) przekazali je z częśćią Wileńszczyzny Litwie. Święciany stały się miastem granicznym - Łyntupy pozostały po stronie białoruskiej, a Święciany po stronie litewskiej.

W czerwcu 1940 "wyzwoliła" miasto Armia Czerwona. Rozpoczęły się represje, mordy i aresztowania.

Tuż przed atakiem Niemiec w nocy 14 czerwca 1941 sowieckie NKWD aresztowało w Święcianach setki ludzi - polskich urzędników, właścicieli ziemskich oraz osoby aktywne politycznie (z wyjątkiem partii komunistycznej). Podobne aresztowania miały miejsce na całej Litwie. Prawie 30.000 osób (w tym całe rodziny) aresztowano i deportowano na Syberię i do Kazachstanu.

W liczących ponad 8000 mieszkańców Święcianach ponad połowę mieszkańców stanowiła ludność żydowska. Działało tu 5 synagog (dwie chasydzkie, dwie ortodoksyjne, jedną dla żołnierzy i artystów). Po zajęciu Święcian prez Niemcy i utworzeniu ghetta specjalne Einsatzkommando wymordowało blisko 4 tys. Żydów, w tym 700 dzieci.

Po okresie okupacji sowieckiej (1940-41, 1944-1991) i niemieckiej (1941-44) od 1991 miasto na terenie niepodległej Litwy. Według danych spisu litewskiego (2001) w rejonie Święcian żyje 9.500 Polaków (blisko 30% ludności).

::Kresy :: Rzecz-pospolita.com :: RZECZPOSPOLITA WIRTUALNA ::Wilno,Lwów,Litwa Ukraina,Białoruś

Wileńskie
ŚWIĘCIANY (pow.Święciany)
 MAPA 1:100 000 
PN - ZACH

PN - WSCH

PD - ZACH

PD - WSCH


Wileńskie
HODUCISZKI
powiat Postawy, Święciany
 MAPA 1:100 000 
PN - ZACH

PN - WSCH

PD - ZACH

PD - WSCH


Więcej informacji:

Historia miasta (po polsku - jedyna wśród miasta na Litwie)


Wydrukuj stronę