Księga poszukiwań, Forum, mapy powiatów Wileńszczyzny:
WILEŃSZCZYZNA  -   Powiaty woj. wileńskiego:
Brasław  -   Głębokie  -   Mołodeczno  -   Oszmiana  -   Postawy  -   Święciany  -   Wilejka  -   miasto WILNO  -   powiat Wileński  -  

Dochód z klikania w reklamy przeznaczony na utrzymanie strony i przyspieszenie jej wczytywania.

Troki - zamek na wyspie
fot. Elżbieta Bulińska

Kienesa - XVII wieczna drewniana świątynia karaimska, odbudowana po pożarach na początku XX wieku. Karaimi - pochodzenia tureckiego, wyznają religię zbliżoną do judaizmu (wyodrębnili się Mezopotamii w VIII wieku uznając Torę, ale odrzucając Talmud), zostali sprowadzeni z Krymu przez Witolda (1397-98) i osadzeni w Trokach, gdzie pełnili straż przy książęcym zamku. Religia nie dopuszcza przyjmowania do swego grona neofitów, stąd liczba Karaimów pozostała niewielka. Słynęli z ogrodnictwa i sadownictwa, zajmowali się też m.in. garbarstwem i rzemiosłem artystycznym. Troki były najważniejszym ośrodkiem życia duchowego dla społeczności Karaimów w Rzeczypospolitej.
fot.
Elżbieta Bulińska

Ulica karaimska w Trokach

Karaimem był m.in. El Medigo, nadwornego lekarza i matematyka na dworze Radziwiłłów i na dworze króla Jana Kazimierza, a także M. Sehan, kapitana wojsk Kazimierza Jagiellończyka.

Niegdyś Karaimi mieszkali w Trokach wyłącznie przy jednej długiej ulicy, zwanej Karaimską. Obecnie mieszka tu kilkanaście rodzin karaimskich, łącznie ok. 60 osób.Zachowal się do dziś gęsta zabytkowa drewniana zabudowa z domami głównie z XIX w. Cechą charakterys­tyczną są potrójne okna na zwróconych ku ulicy ścianach szczytowych.
fot. Elżbieta Bulińska

Kościół Nawiedzenia NMP fundacji (1409) wielkiego księcia litewskiego Witolda. W dwukondygnacyjnym ołtarzu głównym (1718) cudowny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, Madonny Trockiej - obok obrazu ostrobramskiego jeden z najbardziej czczonych na Litwie. Wizerunek otacza pozłacana XVIII-wieczna sukienka, ozdobiona koronami papieskimi, podarowanymi przez papieża Klemensa XI. Uroczystej koronacji obrazu (1718) biskup wileński Konstanty Brzostowski. Był to pierwszy obraz koronowany na Litwie i drugi na terenie Rzeczypospolitej, po koronowanym rok wcześniej obrazie MB Częstochowskiej.
fot. Elżbieta Bulińska

Pokaż na mapie
Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000



 Wileńszczyzna
 II Rzeczpospolita
 TROKI

hebr. טרוקי

Miasto 25 km na zachód od Wilna, jeden z ważniejszych grodów Litwy średniowiecznej. Ulubiona rezydencja wielkiego księcia Witolda, który osadził w Trokach Tatarów i Karaimów (jeńców wojennych z Krymu) i ufundował w mieście pierwszy kościół.

Drewniany zamek założył według legendy książę Giedymin i przeniósł do Trok z Kiernowa stolicę księstwa, by wkrótce opuścić je i osiąść w Wilnie. Nowe Troki były stolicą dzielnicy Kiejstuta; władał on (1345-81) Litwą właściwą, podczas gdy jego brat Olgierd panował w Wilnie nad wschodnią częścią księstwa. Według relacji francuskiego podróżnika de Lannoy "Troki to bardzo duże miasto, lecz licho zabudowane domami samemi drewnianemi".

Zamek na wyspie na jez. Gałwe, powstał w XIV w. i był wykorzystywany do obrony razem razem z drugim zamkiem na półwyspie. Obydwa zamki zdobył (1382) Jagiełło, jeszcze przed nałożeniem polskiej korony i (po zabiciu Kiejstuta w Krewie) osadził w Trokach swego brata Skirgiełłę. Krzyżacy ponownie zdobyli (1383) zamek w celu osadzenia w nim syna Kiejstuta - Witolda pozbawionego władzy przez Jagiełłę. Jagiełło ponownie odbił zamek. Witold powrócił do Trok po pogodzeniu z Jagiełłą i objęciu tronu wielkoksiążęcego, (7 sierpnia 1392), jako namiestnik Jagiełły.

Zamek stał się ulubioną siedzibą Witolda, który przebywał tu znacznie chętniej niż w stołecznym Wilnie. Na pocz. XV w. Witold wzniósł na wyspie nowy potężny murowany zamek - jeden z największych na Litwie. Troki otrzymały prawa miejskie (1409) jako jedno z pierwszych miast na Litwie, stały się stolicą województwa (1413) trockiego i miejscem zwoływania sejmików szlacheckich w XV w.

Król Kazimierz Jagiellończyk przyjmował na zamku (1477) posła weneckiego. PóĄniej trocki zamek stał się rodzajem eskluzywnego więzienia. Zygmunt Stary kazał zamknąć tu przedstawicieli możnego rodu Gasztołdów, podejrzewanych o utrzymywanie kontaktów ze zdrajcą Glińskim. Przebywała tu na wygnaniu królowa Helena, wdowa po Aleksandrze Jagiellończyku, podejrzewana o chęć ucieczki do Moskwy.

Zamek odzyskał na krótko swą rangę za Zygmunta Augusta, który w 2 poł. XVI w. urządził tu swą letnią rezydencję. Potem jednak, nie konserwowany, popadał stopniowo w ruinę.

Oba zamki trockie zostały doszczętnie zniszczone podczas wojny z Moskwą (1655) i nigdy nie odzyskały dawnego znaczenia. Potężne ruiny zamku na wyspie przez koeljne wieki stanowiły historyczną ciekawostkę. Pierwsze próby restauracji i częściowej odbudowy zamku podjęto w 1905 r. Prace te kontynuowano, gdy miasto powróciło (1922) do II Rzeczpospolitej w latach 1929-40 z inicjatywy Stanisława Lorentza, który był konserwatorem zabytków w województwach wileńskim i nowogródzkim.

Ostatecznie odbudowę zamku zakończono w latach 90-tych XX w. Zamek trocki jest potężną budowlą zajmującą niemal całą powierzchnię wyspy i składa się z dwu części: zamku górnego (głównym) i oddzielonego od niego fosą zamku dolnego (przedzamcza).

Podczas II wojny światowej Niemcy wymordowali w Trokach blisko 3000 osób (1941).

W 1943 roku połączone siły Wileńskiej Armii Krajowej i partyzantki sowieckiej zdobyto Troki, likwidując niemiecki garnizon i uwolniając więĄniów.

21 grudnia 1960 roku w Moskwie dyktator sowiecki Nikita Chruszczow ostro potepił rozpoczecie odbudowy zamku w Trokach, prac konserwatorskich na zamkach w Birzai i Medininkai jako idealizowanie Litwy feudalnej.

Cmentarz karaimski nad jez. Tataryszki (najstarsze groby z XV wieku);. kilkaset starych nagrobków w kształcie stelli i kolumn, z napisami w języku polskim, rosyjskim, karaimskim lub hebrajskim.

Godne uwafi są także ruiny zamku na Górze Ofiarnej (XIII-XV w.), przebudowany w XVIII w. na kościół i klasztor Dominikanów), kościół Bernardynów (fundowany 1617, XVIII w., 1874 zamieniony na cerkiew).

lit. Trakai


Wydrukuj stronę