Widok z początku XX wieku
Ruiny zamku w Korcu
fot. Biuro podróży "Eko-Tourist"
Ruiny zamku w Korcu
fot. www.mycastles.narod.ru
Kościół p.w. św. Antoniego
fot. Biuro podróży "Eko-Tourist"
Kościół p.w. św. Antoniego.jpg
fot. www.mycastles.narod.ru
Sobór Troicki (p.w. św. Trójcy), wnętrze
fot. www.mycastles.narod.ru

Pokaż na mapie - mapa topograficzna WIG 1:100000 Mapa topograficzna okolic 1:100 000


 Wołyń
 II Rzeczpospolita
 KORZEC
ukr. КОРЕЦЬ, Korets
קוריץ


Wołyńskie (I RP): Zwiahel
Wołyńskie (II RP): pow. Równe, Kostopol
 mapa 1:75 000 
PN -  ZACH
Białaszówka, Kisorycze, Rokitno, Sieliszcze, Tomaszgród

PN -  WSCH
Bleżowa, Gotysze, Kiszyń, Potaszna, Radowel, Sobiczyn, Zubkowicze

PD -  ZACH
Kobyla, Korzec, Międzyrzecz Korecki, Ludwipol, Rudnia

PD - WSCH
Cwila, Jemilczyn, Podłuby, Serby, Kurczyce, Zwiahel

Stary gród plemenia Derewlan (znany początkowo jako Korczesk) na wyżynie wznoszącej się nad jarem, utworzonym przez rzekę Korczyk. W średniowieczu był stolicą udzielnego księstwa, którym władali książęta Koreccy.

W połowie XVI wieku ks. Bogusz Korecki wojewoda wołyński zbudował na granitowej skale pomiędzy rynkiem a jarem Korczyka zamek obronny , w XVII wieku przebudowany na pałac barokowy, odnowiony w końcu XVIII wieku przez ks. Józefa Czartoryskiego. Pałac z cegły spłonął (1832) i nie został odbudowany. Jego ruiny z zachowaną dużą wieżą z bramą wjazdową należały w II Rzeczpospolitej do hr. Jadwigi Bnińskiej. Zdobił je od strony miasta most zwodzony.

Koreccy ufundowali (1616) kościół i klasztor bazylianów fundacji, zajęty w XIX wieku na koszary.

Przy drodze do Zwiahla kasztelan wołyński, Jan Karol Korecki ufundował (1620) kościół i klasztor franciszkanów, przebudowany w XVIII wieku. Po kasacie klasztoru (1832) Rosjanie przebudowali kościół na cerkiew prawosławną, a w klasztorze umieszczono (1863) monaster żeński.

Po śmierci ostatniego z rodu (1651) księcia Samuela Karola Koreckiego, starosty rybczyckiego, majątek przeszedł w ręce Leszczyńskich, a następnie Czartoryskich.

Ks. Józef Czartoryski w końcu XVIII wieku rozbudował Korzec, czyniąc zeń jedno z najpiękniejszych miast Wołynia. Na przedmieściu Józefin założył sławną fabrykę parcelany, prowadzoną przez przybyłych (1780) z Sevres Francuzów Franciszka i Michała Mezerów. Fabryka tu zatrudniała blisko 1000 pracowników. Porcelana korecka dorównywała jakością saskiej. Obfite pokłady glinki porcelanowej (kaoliny) znajdowały się na północ od miasta w okolicy Zawodni oraz w lesie storożowskim.

Niestety fabryka została zniszczona przez pożar (1797). Czartoryski założył też w Korcu fabrykę mebli oraz manufakturę pasów, zwanych koreckimi (pasy jedwabne tkane ze złotej nitki, noszone przez szlachtę przy kontuszu).

Po rozbiorach - w 1793 Korzec zagarnęła Rosja - miasto podupadło. Usytuowanie z dala od linii kolejowych uniemożliwiło szerszą eksploatację granitu i glinki porcelanowej.

Piękny niegdyś, ośmioboczny rynek powstały w końcu XVIII w. według planów ks. Józefa Czartoryskiego, został w XIX wieku całkowicie zniekształcony przez zbudowanie na środku żydowskich domów.

Obok ruin pałacu stała empirowa cerkiew św. Mikołaja (1836) zko pułą wzniesiona kosztem ks. Czartoryskich w celu ocalenia kościoła katolickiego przed kasacją przez władze carskie.

W II Rzeczypospolitej Korzec liczył 5 tys. mieszkańców, głównie Żydów. Na wschód od Korca (2 km) znajdowało się przejście graniczne przy jedynej szosie łączącej Wołyń ze Związkiem Sowieckim. Ożywiony w latach 1921-24 handel graniczny, stopniowo ograniczany przez władze sowieckie, ostatecznie zamarł. Duża cukrownia należała do Potockich. W mniejszym pałacyku ks. Józefa Czartoryskiego (1788) mieściła się szkoła powszechna.

W położonym na zachód od miasta, za jarem Korczyka, przedmieściu Nowy Korzec Koreccy ufundowali (1533) niewielki, wielokrotnie przebudowywany, kościół farny z dobudowaną później wysoką, ośmioboczną kaplicą.

3 km na północ od Korca na terenie wsi Hwozdowa (tutejsze dobra skonfiskowano w 1831 roku Hermanowi Potockiemu) wznosił się około 10 metrów ponad rozległą niziną niewielki pagórek granitowy. Pod jednometrową warstwą ziemi znajdowało się olbrzymie złoże wysokogatunkowego granitu, eksloatowane przed I wojną światową i w ograniczonym zakresie w II Rzeczypsopolitej. Okolice Korca były też znane z uprawy owoców.


Wydrukuj stronę