|
Wołyń
II Rzeczpospolita
NOWOMALIN
ukr. Новомалин
Miejscowość, 8 kilometrow od Międzyrzecza, na drodze do Ostroga. Pierwsza informacja o niej pochodzi z 1392 roku, gdy król Władysław Jagiełło podarował wieś Głuche swemu ulubionemu bratu - Świdrygielle. Zdradzający później wielokrotnie Jagiełłę, książę na początku XV wieku rozbudował on istniejący tu wcześniej zamek.
W 1430 zamek kupiła rodzina Jeło-Malińskich. Jan Kanty Maliński zmienił nazwę miejscowości (po 1550) na Nowomalin.
Na dziedziniec obszernego zamku na planie pięcioboku z basztami w narożach prowadziła brama z mostem zwodzonym. Po południowej stronie dziedzińca pod koniec XVII wieku Jełomalińscy wznieli okazałą barokową rezydencję.
W II rozbiorze Polski Nowomalin został zagrabiony (1793) przez Rosję.
W 1802 roku Nowomalin nabyła rodzina Sosnowskich. Ponownie rozbudowany pałac stał się jedną z najpiękniejszych rezydencji na Wołyniu. Prasa pisała (1866) o zamku przerobionym na pałac, otoczonym z trzech stron wodą stawu, z dojazdem poprzez kamienny most (dawniej zwodzonym).
Na miejscu zrujnowanej baszty północnej powstała pseudogotycka kaplica z 5 wysokimi wieżyczkami i ostrą wieżą. Autorem projektu przebudowy był kolejny właściciel Nowomalina - Tomasz Oskar Sosnowski (1810-88). Jego rzeźby ozdabiały też wnętrze kaplicy. Jedna z nich "Madonna z Dzieciątkiem" znajduje się obecnie w muzeum krajoznawczym w Ostrogu.
Zamek należał następnie do Falkowskich, Chodkiewiczów i do Dowgiałłów (do 1939), którzy go odbudowali. Nowomalin w II Rzeczpospolitej należał do powiatu zdołbunowskiego województwa wołyńskiego. Zamek został ponownie zniszczony podczas II wojny światowej.
Od 1991 roku miasto obwodu równieńskiego Ukrainy.