Włodzimierz, Ruiny Soboru Uspieńskiego widok z XIX wieku Położony na wzgórzu Sobór Uspieński (Zaśnięcia Matki Bożej) 'świątynia Mścisława' to jedyny ocalały do naszych czasów zabytek staroruskiej architektury Wołynia i siedziba prawosławnych biskupów Wołynia. Wybudowany (XII w.) na polecenie wielkiego księcia kijowskiego Mścisława Wielokrotnie palony, niszczony, przebudowywany. Po rozbiorach w XIX w. cerkiew popadła się w ruinę - zawaliły się resztki stropów i kopuł. W latach 1896-1900 przeprowadzono generalny remont katedry, przywracając mu wygląd z XII w. Obok katedry XV w. pałac biskupów unickich.

Sobór Uspieński (Zaśniecia Bogurodzicy), widok współczesny fot. Elżbieta Bulińska

Sobór Uspieński, widok współczesny fot. Celina Mróz, http://moje-kajaki.seo.pl

Unicką cerkiew p.w. św. Mikołaja ufundował biskup chełmski Porfiry Ważyński dla uczczenia pamięci męczennika greckokatolickiego biskupa św. Józefata Kuncewicza na miejscu jego rodzinnego domu. W 1800 r. carat zabrał cerkiew unitom i przekazał prawosławnym.

Cerkiew p.w. św. Bazylego (XIII-XIV w.) wielokrotnie przebudowywana i powiększana. fot. Elżbieta Bulińska

---

Mapa topograficzna okolic 1:100 000

 Wołyń
 II Rzeczpospolita
 WŁODZIMIERZ WOŁYŃSKI
ukr. ВОЛОДИМИР-ВОЛИНСЬКИЙ , Wołodymyr Wołynskyj, Volodymyr-Volynskyi,
hebr. לודמיר

Wołyńskie, powiat Horochów, Kowel, Luboml, Włodzimierz Wołyński  mapa 1:75 000

PN -  ZACH (Dubienka), Luboml, Mosur	PN -  WSCH Kowel, Maciejów, Niesuchojże, Wyżna
PD -  ZACH (Hrubieszów), Uściług, Włodzimierz Wołyński	PD - WSCH Horochów, Kisielin, Poryck, Świniuchy, Włodzimierz Wołyński

Miasto na Wołyniu nad rzeką Ługą (dopływ Bugu), jeden z najstarszych grodów ruskich, wzmiankowany w 988 r. Stolica księstwa włodzimiersko-wołyńskiego, później halicko-włodzimierskiego. Siedziba biskupa prawosławnego, ośrodek handlu. W drugiej połowie XIII w. gród został zniszczony przez Mongołów.

W 1349 r. opanowany przez Kazimierza Wielkiego, który założył tu biskupstwo rzymskokatolickie.

W 1370 r. zajęty przez Litwę. Prawa miejskie uzyskał w 1431. Od 1569, na mocy unii polsko-litewskiej, połączony z Koroną. W 1657 spalony przez Siedmiogrodzian.

W XVII i XVIII w. utracił znaczenie militarne, a twierdza włodzimierska popadła w ruinę.

23 września 1793 roku ostatni sejm Rzeczypospolitej w Grodnie, zatwierdzający drugi rozbiór Polski ustanowił Włodzimierz stolicą województwa. Taki stan rzeczy przetrwał zaledwie półtora roku do III rozbioru (1795), gdy Włodzimierz zagarnęła Rosja.

W 1919 powrócił do Polski, gdzie stał się siedzibą powiatu województwa wołyńskiego.

Kościół p.w. św. Joachima i Anny Świątynia fundacji (1554) księżnej Anny Zbaraskiej spłonęła w 1736 r. Nowy, murowany kościół wybudował (1752) biskup Adam Woyna Orański. Po II wojnie światowej władze komunistyczne kościół zamknęły, zdewastowały (zaginął piękny rokokowy ołtarz, rozebrano dzwonnicę) i zamieniły na kawiarnię oraz salę koncertową. Katolicy odzyskali świątynię w 1992 r. W piwnicach do 1920 r. miały być podobno przechowywane polskie insygnia królewskie. fot. Elżbieta Bulińska

Kościół p.w. Matki Bożej Różańcowej

Klasztor i kościół pojezuicki pw. Rozesłania Apostołów ufundował (1718-55) starosta słonimski Ignacy Sadowski. Po kasacie zakonu jezuitów (1774) świątynię przekazano unickim bazylianom. Rząd carski po kasacie (likwidacji) Unii zabrał kościół i przekazał Kościołowi prawosławnemu. W 1921 r. kościół powrócił do katolików. Po II wojnie światowej władze sowieckie zamknęły i zdewastowały zabytek.

Wydrukuj stronę