fot. www.zdol.rv.ua |
widok z początku XX wieku |
fot. www.parovoz.com.ua |
Miejscowość nad rzeczką Ustią, dopływem Horyni. Wspomniana pierwszy raz 30 września 1497 roku, za panowania króla Jana Olbrachta, gdy jego brat - wielki książe litewski Aleksander Jagiellończyk nadał Dułbunów (wraz z majątkami w powiatach łuckim i krzemienieckim) księciu Konstantemu Ostrogskiemu.
Inne żródła podają jako fundatora miejscowości Zdołbuna i przenoszą ten fakt na 1585 rok, choć akta sądowe z 1565 roku wspominały dołbunowskich kmieci, jako podległych władzy pana Łaskiego.
Przyłączona na mocy unii lubelskiej (1569) do Polski wioska liczyła zaledwie 9 chałup. Pod koniec 1629 roku miejscowość pojawiła się po raz pierwszy pod nazwą Zdołbunowa.
Podczas wojen kozackich (1651) w okolicach Zdołbunowa, niedaleko dzisiejszej wioski Tajkury, mieścił się sztab kozackiej armii Bohdana Chmielnickiego.
Na podstawie ugody kolbuszowskiej (1753) Ostrogscy przekazali Dubno warz ze Zdołbunowem i Dermaniem oraz 70 wsiami Lubomirskim.
Zajęty po agresji 17 września 1939 roku przez Sowietów pozostawał w Związku Sowieckim do 1991 roku z przerwą na okupację niemiecką (1941 - 2 lutego 1944). POdczas wojny zginęło ponad 3,5 tys. Polaków z powiatu zdołbunowskiego, w tym ok. 500 zamordowali ukraińscy nacjonaliści z OUN/UPA (Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów, Ukraińska Powstańcza Armia).
Od 1991 miasto na terenie Ukrainy, liczy ponad 30 tys. mieszkańców.