Rezydencja zimowa (stąd nazwa miejscowosci) książąt ruskich, według tradycji istniała tu już w XI w. Powstać miała wokół drewnianej cerkwi Zaśnięcia Przeczystej Bogurodzicy, zbudowanej (1001) według staroruskiej tradycji przez księcia kijowskiego św. Włodzimierza Wielkiego (978-1015), który ofiarował tu cudowną ikonę Matki Bożej, przywiezioną w podarunku ślubnym przez jego żonę - córkę cesarza Bizancjum - Annę, podczas chrztu Rusi (988).

Od przyłączenia Rusi Halicko-Włodzimierskiej do Polski przez Kazimierza Wielkiego (1340) Zimno kilkaset lat należało do Rzeczypospolitej.

Warowny zamek - klasztor (1458-95) fundacji księcia Fiodora Czartoryskiego tworzyły dwie cerkwie, mury obronne (częściowo zachowane) i wieża-dzwonnica. Dzieło budowy kontynuował jego syn Aleksander Czartoryski.

Cerkiew Uspieńska (Zaśnięcia NMP) - trzynawowa bazylika z dwukondygnacyjną wieżą została zbudowana (1495-1550) w obrębie murów obronnych.

Później cerkiew gruntownie przebudowano - rozebrano dwie wieże (1724) i wzniesiono attykę z frontonem; w miejsce rozebranej zachodniej ściany wstawiono nową (1899-1900) z dużym arkadowym oknem.

W podziemiach na końcu korytarza mieści się pieczara pełniąca funkcję dodatkowej kaplicy, (XIII-XIV w.), zbudowana na wzór Ławry Pieczerskiej w Kijowie.

W 1682 roku klasztor przeszedł w ręce unitów. Po kasacie Kościoła unickiego przez carat (1839) powstał tu żeński klasztor prawosławny.

XV-wieczna cerkiew p.w. Świętej Trójcy (1465-75), (wzniesiona na miejscu wcześniejszej świątyni ufundowanej według tradycji przez Włodzimierza Wielkiego) znajduje się bardziej na północ, poza granicami klasztoru. Od końca XVIII w. była wykorzystywana jako kaplica.
Przebudowywana (1860-68, 1876), po poważnych zniszczeniach w czasie I wojny światowej cerkiew nie była użytkowana.

Dalsze zniszczenia nastąpiły (1943) podczas II wojny światowej. Remont zapoczątkowano w 1975 roku, gdy klasztor, z którego Sowieci wygnali (1946) mniszki ulegał dewastacji. Zakonnice powróciły tu w 1990 roku.

Mury obronne, zbudowane w drugiej połowie XV w., na planie nieregularnego czworoboku z sześcioma basztami. W okresie międzywojennym istniały jeszcze trzy baszty.

Więcej informacji: Opis zabytków

Wydrukuj stronę