Bitwa pod Po速aw, wed逝g XVIII-wiecznej grawiury rosyjskiej
Bitwa pod Po速aw, obraz z XVIII wieku
Odwr鏒 rannego kr鏊a Karola XII spod Po速awy
Ko軼i馧 w Po速awie, widok z XIX w.
fot. www.arenda.poltava.ua
Poka na mapie
 Kijowskie
 I Rzeczpospolita
 Zadnieprze

 POΡAWA
ukr. ПОЛТАВА, Poltava

Gr鏚 na prawym brzegu rzeki Worskli (lewego dop造wu Dniepru), pierwszy raz wzmiankowany (1174) jako ㄅawa.

Pod koniec XIII w. zniszczona przez najazd Tatar闚, w drugiej po這wie XIV wieku przy陰獝ona przez Olgierda do Wielkiego Ksi瘰twa Litewskiego.

12 sierpnia 1399 roku nieopodal Po速awy nad rzek Worskl dosz這 do bitwy pomi璠zy wojskami litewsko-ruskimi (posi趾owanymi przez oddzia造 krzy瘸ckie i polskie) wielkiego ksi璚ia Witolda, a wojskami tatarskimi, dowodzonymi przez murz Edygeja. W zako鎍zonej kl瘰k Witolda bitwie zgin窸o kilkunastu Giedyminowicz闚, kniazi闚 litewskich i wielu rycerzy polskich, w鈔鏚 nich wojewoda krakowski Spytek z Melsztyna.

Po速awa wielokrotnie jeszcze by豉 atakowana przez Tatar闚 (ostatni raz w 1695 roku).

Pod obecn nazw pojawia si (1430), gdy wraz z Litw znajdowa豉 si w granicach wsp鏊nego pa雟twa polsko-litewskiego.

Po zawarciu unii polsko-litewskiej w Lublinie (1569), Po速awa znalaz豉 si w Koronie, nale膨c do starostwa perejes豉wskiego wojew鏚ztwa kijowskiego. Wraz z okolicami stanowa豉 posiadlo軼 ks. Jeremiego Wi郾iowieckiego. Wed逝g inwentarza (1646) w okolicy istnia這 ponad 800 gospodaratw.

W maju 1648 po kl瘰kach polskich pod 草速ymi Wodami i Korsuniem Po速awa zosta豉 zaj皻a przez oddzia造 kozackie Bohdana Chmielnickiego. Do Rzeczpospolitej ju nie powr鏂i豉.

W wojskowej administracji kozackiej sta造 si centrum pu趾u kozackiego. Jego dow鏚ca, pu趾ownik kozacki Marcin Puszkar stan掖 na czele rebelii przeciw zawartej w Hadziaczu (1658) nowej ugodzie Rzeczpospolitej z Kozakami. Wiosn 1658 roku zaj掖 m.in. Po速aw i Zink闚.

Po zawarciu umowy perejes豉wskiej (1654) przy陰czaj帷ej Ukrain do Rosji zaj皻a przez wojska moskiewskie, co zosta這 przez Polsk uznane - czasowo w rozejmie andruszowskim (1667) i ostatecznie w pokoju Grzymu速owskiego (1686).

27 czerwca 1709 roku pod Po速aw armia krola Szwecji Karola XII, sprzymierzona z wojskami kozackimi Iwana Mazepy dozna造 kl瘰ki w bitwie z wojskami rosyjskimi cara Piotra I Wielkiego. Straty Szwed闚 wynios造 9 tys. ludzi, stracili oni wielu dow鏚c闚 ( ks. Lunemburski, Lennartson), ledwo z 篡ciem uszed kr鏊 szwedzki Karol XII.

Bitwa mia豉 te decyduj帷e znaczenie dla Rzeczypospolitej, kt鏎a formalnie w wojnie p馧nocnej (1700-21) nie uczestniczy豉 (bra w niej udzia kr鏊 Polski August II, jako elektor saski). Zadecydowa豉 ostatecznie o mocarstwowej pozycji Rosji w tej cz窷ci Europy i zako鎍zy豉 er dominacji Szwecji.

Od 1991 miasto obwodowe Ukrainy, liczy ponad 320 tys. mieszka鎍闚


Wydrukuj stron